Poziom testosteronu, a wiek – tabele dostępne między innymi w Internecie jasno wskazuje na pewne zależności. Hormon ten u mężczyzn odpowiada za rozwój narządów płciowych, ton głosu oraz przyrost mięśni. Ponadto ma wpływ na owłosienie u panów, to wszystko jasno wskazuje, że testosteron jest najważniejszym męskim hormonem płciowym, podnosi jakość życia. Warto rozważyć poziom testosteronu, a wiek – tabela zakłada przedział wiekowy, całkowite stężenie testosteronu, wolne oraz SHBG. Najwięcej całkowitego testosteronu mają panowie w wieku od 25 do 43 lat, natomiast całkowitego mężczyźni od 35 do 44 testosteronu a wiek – tabela z danymiNajwyższy poziom testosteronu przypada na godziny od 6 do 13, jednak nie oznacza to, iż jest to najlepsza pora na trening. Dla wielu panów to nienajlepsza wiadomość, ponieważ to właśnie poranne ćwiczenia wykonuje się najchętniej. Okazuje się, że to wieczorne ćwiczenia są najprostszą drogą do zbudowania suchej masy mięśniowej. Głównym założeniem jest to, że po skończeniu 25 lat poziom testosteronu ulega obniżeniu. Wśród objawów znajduje się na przykład rosnący brzuszek, zaokrąglenie bioder, zmniejszenie ochoty na seks oraz częste poczucie zmęczenia i ogólne testosteronu w zależności od wiekuJeśli chodzi o normy testosteronu w zależności od wieku, to są one zdecydowanie mniejsze po ukończeniu 25 lat. Jednak nie spadają do zera, obniżenie stężenie hormonu jest całkowicie normalne, dlatego nie trzeba się tym martwić. Normy testosteronu w zależności od wieku obejmują zakres od 174 do 792 pmol/l, jeśli chodzi o wolny. Natomiast całkowity kształtuje się trochę inaczej, ponieważ zakłada przedział od 9,0 do 34,7 nmol/l. Poziom testosteronu jest badany najczęściej podczas starań o ciążę, gdy pojawiają się trudności z poczęciem dziecka, partnerzy powinni się poziom testosteronu u 30-latkaDość często niski poziom testosteronu u 30-latka jest związany z prowadzeniem niezdrowego stylu życia. Wywołuje to wiele skutków ubocznych, również tych w sferze seksualnej, maleje ochota na zbliżenia intymne, zmniejsza się objętość mięśni. Przejściowo niski poziom testosteronu u 30-latka może być spowodowany infekcjami o podłożu neurologicznym, endokrynologicznym, układu pokarmowego. Ponadto wpływ na obniżenie stężenia tego hormonu ma przebieg leczenia nowotworów, czyli chemioterapia oraz radioterapia. Wpływ na niski poziom testosteronu ma ponadto otyłość, urazy jąder i zażywanie zbyt dużych dawek testosteronu u 60-latkaPrzyjmuje się, że wiek 60 lat u mężczyzn rozpoczyna okres starzenia się, oczywiście jest to umowna granica. Poziom testosteronu u 60-latka nie jest wysoki, ale zaczyna spadać już dużo wcześniej, zatem już wiek 45 lat jest okresem, kiedy występują niedobory w hormonach. Wraz z niższym poziomem testosteronu u 60-latka zmniejsza się tkanka mięśniowa, miejsce której zajmuje tkanka tłuszczowa. Postępująca degeneracja niektórych naczyń krwionośnych prowadzi do diagnozowania takich chorób jak miażdżyca, osteoporoza, czy nadciśnienie tętnicze. To z kolei podwyższa ryzyko zawału serca, zatoru, kobiecy – normaPoza męskim istnieje także testosteron kobiecy, norma tego hormonu wynosi powyżej 29,5 pmol/l i jego stężenie jest na zbliżonym poziomie przez cały cykl miesięczny. Nieco wyższe wartości może osiągać w okolicy owulacji. Dość niekorzystny jest wysoki poziom testosteronu kobiecego – norma przekroczona prowadzi do rozwoju typowo męskich cech. Może pojawiać się nadmierne owłosienie, zmiana tonu głosu na bardziej męski i ogólne zmiany w wyglądzie zewnętrznym. Ponadto nadwyżka objawia się trądzikiem, problemami skórnymi, nadwaga oraz nadpobudliwość. Kobiety cierpiące na zespół policystycznych jajników często mają wyższy poziom testosteronu u kobietOczywistym jest, że normy testosteronu u kobiet powinny i są zdecydowanie niższe. Czasami jednak konieczne jest zwiększenie jego stężenia dla celów zdrowotnych. Wskazaniami mogą być nadmierne krwawienia miesiączkowe, obrzęki piersi przed spodziewaną miesiączką, które utrudniają normalne funkcjonowanie. Normy testosteronu u kobiet są również zwiększane w przebiegu nowotworów, wówczas znacznie zmniejsza się ryzyko przerzutów do innych organów. Ponadto w ten sam sposób hamowana jest laktacja – uzupełnienie hormonów następuje poprzez podanie poziom testosteronu u 40-latkaPrawidłowy poziom testosteronu u 40-latka zapewnia dobre funkcjonowanie wszystkich organów płciowych. Dlatego właśnie koniecznie trzeba sprawdzać poziom tego hormonu w organizmie, zwłaszcza przy występowaniu niepokojących objawów. Czasami niezbędne jest zapewnienie prawidłowego poziomu testosteronu u 40-latka przez zażywanie specjalnych tabletek. W ten sposób zabezpiecza się między innymi cały układ BurnejnikowaZ medycyną związana od ponad 15 lat. Przez ten okres odbyłam wiele staży w instytutach medycznych, gdzie mogłam pogłębić moją wiedzę oraz zdobyć praktykę.

Testosteron to najważniejszy męski hormon płciowy. Jednak kobiety też nie mogą bez niego żyć. Działanie testosteronu jest wielokierunkowe i służy obu płciom, choć w nieco inny sposób. To właśnie ten hormon odpowiada za duże mięśnie, głęboki głos, ale także za poziom agresji. Spis treściTestosteron - rola w organizmie mężczyznTestosteron - poziom testosteronu spada z roku na rokTestosteron - poziom testosteronu w ciągu dniaTestosteron - rola w organizmie kobietTestosteron jako lek Testosteron to najważniejszy męski hormon płciowy. U mężczyzn testosteron wytwarzają jądra. Testosteron u kobiet w niewielkich ilościach produkują jajniki, kora nadnerczy, a podczas ciąży łożysko. Testosteron jest hormonem androgenicznym, czyli odpowiada za męskie cechy organizmu (z greckiego androgen to „czyniący mężczyznę”). Dziś wiadomo, że testosteron potrafi o wiele więcej. Gdy – niezależnie od płci – jest go za mało lub za dużo, pojawiają się kłopoty. O tym, ile hormonu potrzebuje nasz organizm, decyduje centrum dowodzenia, czyli przysadka mózgowa kontrolowana przez podwzgórze. Jeżeli jest go zbyt mało, przysadka zaczyna wydzielać tzw. hormon stymulujący, który pobudzi jądra lub jajniki do pracy. Z jąder i jajników testosteron przekazywany jest do krwi, gdzie łączy się z białkiem SHBG (Sex Hormone Binding Globuline). Po tym połączeniu 90 proc. testosteronu staje się nieaktywne. Pozostałe 10 proc. wędruje do poszczególnych komórek, by decydować o zdrowiu i samopoczuciu. Testosteron - rola w organizmie mężczyzn U mężczyzn testosteron jest produkowany już od 9 tygodnia życia wewnątrzmacicznego. Około 95 proc. testosteronu wytwarzane jest przez komórki miąższowe jąder (komórki Leydiga), pozostała część powstaje w nadnerczach. Jakie funkcje pełni testosteron u mężczyzn? Testosteron odpowiada za: rozwój męskich narządów płciowych oraz podtrzymywanie ich funkcji w życiu dorosłym - pod jego wpływem następuje rozwój jąder, pecherzyków nasiennych, moszny, gruczołu krokowego, prącia inicjację seksualną przebieg spermatogenezy (produkcji spermy) rozwój męskiego typu owłosienia odpowiednie ustawienie strun głosowych rozkład tkanki tłuszczowej stymulacja i utrzymanie funkcji seksualnych oraz kształtowanie się męskiego profilu behawioralnego ma działanie anaboliczne wyrażające się wpływem na przyrost masy mięśniowej w wyniku przerostu komórek mięśniowych bez zwiększenia ich ilości stymulowanie wzrostu kości długich poprzez synergistyczne działanie z hormonem wzrostu zwiększenie produkcji czynników krzepnięcia, lipazy, kwasu sjalowego, alfa1 antytrypsyny i haptoglobiny zmniejszanie stężenia SHBG, transferyny i fibrynogenu indukowanie spadku cholesterolu HDL proliferację (namnażanie się) tkanki kostnej stymulowanie produkcji erytropoetyny modulowanie komórkowej i odpowiedzi układu odpornościowego Testosteron odgrywa zasadniczą rolę w pobudzaniu i utrzymaniu funkcji seksualnych mężczyzny. Testosteron - poziom testosteronu spada z roku na rok Jądra dorosłego mężczyzny wytwarzają dziennie ok. 4–7 mg testosteronu, ale jego stężenie waha się zależnie od emocji, stanu zdrowia. Norma to 2,2–9,8 ng (nanograma)/ml krwi. Aż do 25.–30. roku życia poziom testosteronu u mężczyzny utrzymuje się na wysokim poziomie. Później stopniowo się obniża. Między 20. a 80. rokiem życia spada o ponad 50 proc. O tym, jak szybko proces ten postępuję, decyduje stan zdrowia, styl życia, sposób odżywiania. Na niedobór testosteronu mężczyźni reagują indywidualnie. Jedni tego nie zauważają, u innych pojawiają się dolegliwości, które można by porównać do tych odczuwanych przez kobiety w okresie klimakterium. Zmniejszenie ilości testosteronu może być także skutkiem długo utrzymującego się stresu, nadużywania alkoholu, palenia papierosów. Wiadomo też, że sprzyjają temu niektóre choroby: miażdżyca, cukrzyca czy schorzenia jąder. Gdy tego hormonu jest za mało, sylwetka mężczyzny nabiera kobiecych kształtów – biodra się zaokrąglają, zarysowuje się brzuch i piersi. Rzednie owłosienie, jądra się zmniejszają. Spada, a niekiedy zupełnie zanika zainteresowanie seksem. Pojawia się nieuzasadnione zmęczenie, niska samoocena, apatia. Jak przygotować się do badania krwi? Testosteron - poziom testosteronu w ciągu dnia Od 8 rano do południa poziom testosteronu u mężczyzny utrzymuje się na najwyższym poziomie. Rozpiera go wiec energia, nie brakuje mu pewności siebie, jest w szczytowej formie dzięki doskonałej koordynacji wszystkich zmysłów. Jest przedsiębiorczy, ale też skłonny do kłótni i... bardzo złakniony seksu. Nagromadzony testosteron zwiększą chęć do współżycia. Miedzy godziną 13. a 17. poziom testosteronu spada. To najlepszy czas na prace zespołowe, bo mężczyzna jest ciągle w dobrym nastroju. To także dobry moment na trudne rozmowy. Gdy mężczyzna pozbędzie się nadmiaru energii, łatwiej się z nim dogadać, bo jest bardziej spolegliwy, ujawnia dobre emocje. Niewielkie dawki testosteronu mogą korzystnie działać na układ krążenia i serce. Jednak przy długim podawaniu hormonu obserwuje się wzrost poziomu cholesterolu (zwiększa się stężenie LDL, a obniża HDL) i trójglicerydów, co powoduje choroby układu krążenia. Poza tym hormon sprzyja zlepianiu się płytek krwi u mężczyzn, a u kobiet podnosi ryzyko występowania nowotworów hormonozależnych, takich jak rak sutka i błony śluzowej macicy. Powoduje też rozrost endometrium, czyli błony śluzowej wyściełającej macicę. Testosteron - rola w organizmie kobiet Fizjologiczne znaczenie androgenów u kobiet, w tym także testosteronu, jest trudne do ustalenia a ich działanie jest głownie związane z wpływem na metabolizm tkanki kostnej, nastrój i poziom libido. U kobiet około 50 proc. testosteronu powstaje obwodowo. Proces obwodowego wytwarzania testosteronu z androstendionu odbywa się głównie w obrębie wątroby, tkanki tłuszczowej i skóry. Natomiast reszta mniej więcej w połowie jest wytwarzana w obrębie jajników i w warstwie siatkowatej kory nadnerczy. Całkowita dzienne produkcja testosteronu wynosi około 100-400 mikrogramów. Ilość testosteronu zmienia się u kobiet wraz z przebiegiem cyklu miesięcznego osiągając najniższe stężenie we wczesnej fazie folikularnej. W aspekcie zmian dobowych jego najwyższe stężenie we krwi obwodowej możemy obserwować we wczesnych godzinach porannych. W okresie pomiędzy 20. a 40-45. rokiem życia dochodzi do 50 proc. spadku stężenia testosteronu we krwi, a obserwowana zależność dotyczy zarówno frakcji wolnej, jak i związanej hormonu. Testosteron jako lek Testosteron można podawać także zewnętrznie, jako lek. Domięśniowo stosuje się estry testosteronu: heptanian, propionian, cypionian. Testosteron można podawać przezskórnie w postaci żelu, przez skórę się wchłania 9–14 proc. podanej dawki, stężenie osoczowe wzrasta powoli, osiągając równowagę przed 2. dobą. Wskazaniami do zewnętrznego stosowania testosteronu u mężczyzn są: pierwotny i wtórny hipogonadyzm męski opóźnione dojrzewanie u chłopców eunuchoidyzm zespoły pokastracyjne impotencja z niedoboru testosteronu zaburzenia okresu przekwitania u mężczyzn zaburzenia spermatogenezy U zdrowych mężczyzn testosteron podawany z zewnątrz powoduje zahamowanie wydzielania hormonu LH, co wtórnie prowadzi do hamowania wydzielania endogennego testosteronu. W dużych dawkach hamuje także wydzielanie hormonu FSH, powodując zahamowanie spermatogenezy. U kobiet zastosowanie jest ograniczone. Wyjątkowo może być stosowany w zaburzeniach związanych z hiperestrogenizmem. U kobiet testosteron podawany zewnętrznie działa antagonistycznie w stosunku do estrogenów, zmniejsza nadmierne krwawienie, bolesne obrzęki piersi przed menstruacją, hamuje wydzielanie gonadotropin z przysadki, laktację, a także powstawanie przerzutów w raku piersi. Źródło: Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Drews, Metabolizm i funkcje testosteronu w organizmie człowieka. W artykule wykorzystano materiały Anny Jarosz z miesięcznika "Zdrowie"

Lekkoatletki z zaburzeniami płci będą od 1. listopada osobno klasyfikowane, jeśli lekami nie obniżą poziomu testosteronu. Czy to już trzecia płeć w sporcie? Na czym polega biegowy fenomen kobiet takich jak Caster Semenya? Jak to działa i dlaczego szczególnie na średnich dystansach? Wyjaśnia dr n. med. Katarzyna Skórzewska, specjalista endokrynologii i ginekologii. Od 1. listopada wchodzą w życie nowe przepisy Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wprowadzające ścisłe kryteria dopuszczające do startów zawodniczki z zaburzeniami rozwoju płci (DSD - Differences of Sexual Development) na dystansach od 400 m do 1 mili, w tym bieg przez płotki. W nowych regulacjach znalazł się zapis o dopuszczalnym poziomie testosteronu we krwi zawodniczek - poniżej 5 nmol/l na co najmniej 6. miesięcy przed startem oraz utrzymywanie się tego poziomu przez cały czas zawodów. Jeśli będzie on zbyt wysoki, będzie musiał być obniżony poprzez stosowanie odpowiednich leków. Jednocześnie wprowadzono nową kobiecą klasyfikację dla zawodniczek z zaburzeniami rozwoju płci (DSD), które nie podejmą leczenia. Okazuje się, że wśród najlepszych lekkoatletek na każde 1000 w danej dyscyplinie 7,1 ma podwyższony poziom testosteronu; to podobno 140 razy więcej niż w całej populacji! Najwiecej takich kobiet biega właśnie na dystansach 400, 800 i 1500 m., których dotyczą nowe przepisy. Testorenowa specjalizacja średnich dystansów? Fascynujące. Czy zawodniczki, u których przekroczony jest dopuszczalny według nowych kryteriów, poziom są chore? Co oznacza u kobiet wysoki poziom testosteronu? U większości kobiet poziom testosteronu we krwi, w zależności od metody, waha się pomiędzy 0,7 a 2,8 nmol/l. Dla porównania u dojrzałych mężczyzn wartości te oscylują pomiędzy – nmol/l. Jeżeli u kobiety stężenie testosteronu we krwi przekracza 5 nmol/l oznacza to hiperandrogenemię (podwyższony poziom androgenów we krwi). Tak wysoki poziom testosteronu występuje często u kobiet z guzami wytwarzającymi androgeny lub w rzadkich przypadkach osób z zaburzeniami różnicowania płci przy czym może on osiągać u nich wartości we krwi takie, jak u mężczyzn. Nadmierne wydzielanie androgenów u kobiet wywołuje objawy maskulinizacji i wirylizacji czyli zmianę sylwetki ciała, zwiększenie masy tkanki mięśniowej, hirsutyzm (owłosienie typu męskiego), trądzik, łysienie androgenowe, przerost łechtaczki, obniżenie barwy głosu oraz defeminizację ( zaburzenia miesiączkowania, zmniejszenie piersi i macicy oraz zanik typowego dla kobiet rozmieszczenia tkanki tłuszczowej). Prowadzi do zaburzeń miesiączkowania i niepłodności, zaburzeń metabolicznych – hiperinsulinizmu, insulinooporności, zaburzeń lipidowych a w efekcie chorób układu krażenia a nawet nowotworów. Zawsze wymaga zgiadnozowania i ustalenia przyczyny w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia. Wysoki poziom testosteronu daje korzyści w sportowej rywalizacji. Testosteron i powstający w tkankach docelowych jego 2,5 razy silniejszy metabolit, 5α-dihydrotestosteron (DHT) wykazują działanie anaboliczne, wyrażające się dodatnim bilansem azotowym i wzrostem produkcji białek. Wpływają na przyrost masy mięśniowej w wyniku przerostu komórek mięśniowych - powodując zwiększenie ich objętości bez zwiększenia ich ilości, co przekłada się na siłę i wytrzymałości mięśni oraz układu kostnego. Ułatwia adaptację mięśni do wysiłku oraz poprawia ich zdolność do regeneracji. Ponadto, testosteron hamuje ekspresję naturalnego inhibitora hipertrofii mięśni – miostatyny, pozwalając tym samym na większy ich przerost. Androgeny pobudzają również produkcję erytropoetyny, zwiększającej moc aerobową i wytrzymałość. Dzięki temu wzrasta liczba erytrocytów oraz stężenie hemoglobiny we krwi i przez to poprawia się wykorzystanie tlenowe w tkankach, jest lepsza tolerancja wysiłku, wzrost zdolności do osiągania ponadprzeciętnych wyników sportowych. Zaobserwowano też znaczną poprawę maksymalnej zdolności wysiłkowej. Erytropoetyna oddziałuje również bezpośrednio na mózg i wzmaga motywację do działania - zwiększania wysiłku i osiągnięć fizycznych. Testosteron i DHT synergistyczne z hormonem wzrostu podwyższają pulę krążącego we krwi insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1), który zwiększa syntezę białka, reguluje procesy energetyczne w mięśniach i hamuje apoptozę (śmierć komórki i usuwanie zużytych komórek z organizmu). Obecnie IGF-1, obok pochodnych testosteronu i erytropoetyny, jest jednym z najczęściej stosowanych środków dopingujących w sporcie. Testosteron jest hormonem współzawodnictwa, oddziaływuje więc na sferę psychiczną i zapewnia odpowiedni poziom motywacji zawodnika. Testosteron w kobiecej lekkiej atletyce to przede wszystkim średnie dystanse, gdzie zanotowano zdecydowaną większość przypadków biegaczek z hiperandrogenemią. Znacznie więcej niż w skoku w dal, wzwyż albo biegach sprinterskich czy długodystansowych. Dla sportowców zasadnicze znaczenie mają efekty anaboliczne steroidów androgenno-anabolicznych (AAS) czyli zwiększanie syntezy białek budujących mięśnie szkieletowe, pobudzanie receptorów dla androgenów w tkankach oraz hamowanie katabolizmu. Mięśnie szkieletowe u człowieka składają się w głównej mierze z trzech typów włókien: I, IIA i IIB w zależności od rodzaj łańcucha ciężkiego miozyny - białka odpowiedzialnego za skurcz mięśnia. Różnią się one między sobą rozmiarem i zdolnością metaboliczną. Przykładowo: włókna I, tzw. „wolne” są mniejsze, wolno się kurczą i do wytwarzania energii głównie używają tlen, czyli wolniej się męczą – dlatego przeważają u maratończyków. Natomiast włókna IIB, tzw. „szybkie” są większe, szybko się kurczą i szybko się męczą bo jako źródła energii używają procesy beztlenowe – dominują u sprinterów. Badania wskazują, że w mięśniach mężczyzn przeważa typ IIA nad IIB i nad I, natomiast u kobiet I nad IIA i nad IIB. Z tego rozkładu wynikają różnice między płciami - mięśnie mężczyzn mają lepszą zdolność do kurczenia się ale są mniej wytrzymałe w porównaniu do kobiet. Zarówno trening wytrzymałościowy, jak i siłowy prowadzą do istotnego zwiększenia ekspresji receptorów dla androgenów w tkance mięśniowej. W badaniach na zwierzętach wykazano, że trening wytrzymałościowy wpływa przede wszystkim na zwiększenie zdolności wiązania AAS w zakresie włókien wolnych, podczas gdy trening oporowy - włókien szybkich. Ustalono, że działanie testosteronu powoduje przerost włókien IIB, natomiast nie zwiększa ich liczby. Wydaje się, że to właśnie zwiększenie objętości i wydajności włókien „szybkich” przy stałej ilości włókien „wolnych” kobiety z hiperandrogenizmem powoduje, że osiągają one największe sukcesy w biegach na średnie dystanse. Dodatkowo, niektóre badania pokazują, że testosteron u kobiet może powodować wzrost β-oksydacji kwasów tłuszczowych, które są głównym źródłem energii przy wysiłkach trwających 15-60 minut. Co ciekawe, hormonem promującym przemianę włókien wolnych do szybkich jest hormon tarczycy – trójjodotyronina (T3). Dodatkowo, T3 poprawia zdolność mięśni do skurczu – działanie, którego nie wykazuje testosteron. Złą sławą owiane są historie np. pływaczek z byłego NRD faszerowanych hormonami po których stawały się po części mężczyznami. Wysoki poziom testosteronu nie zawsze wynika z przyczyn naturalnych. Testosteron stosowały już w latach 50-tych XX wieku sportsmenki radzieckie, Maria Itkina oraz siostry Irina i Tamara Press nazywane “kwiatem Leningradu”. Choć niewątpliwie najwięcej przypadków było wśród zawodników z NRD. We wschodnioniemieckiej “fabryce gwiazd” tysiące sportowców otrzymywało codziennie niebieską pigułkę Oral-Turbinadol®, zawierającą pochodną metylotestosteronu. Pływaczkom podawano ten preparat już od 11. roku życia co miało znaczący wpływ na rozwijający się organizm i układ hormonalny. Podawano go pływakom ale też wioślarzom, ciężarowcom. Znamy historię Heidi-Andreasa Krieger, mistrzyni w pchnięciu kulą, która po zakończeniu kariery sportowej zdecydowała się na zmianę płci i teraz już jako Andreas aktywnie działa przeciwko stosowaniu dopingu w sporcie wraz z żoną, byłą pływaczką Ute Krauser. Najczęściej stosowaną formą dopingu farmakologicznego na świecie są AAS (anabolic androgenic steroids) czyli steroidy androgenno-anaboliczne, które mogą być pochodzenia zarówno endo- jak i egzogennego. Sposoby identyfikacji AAS opierają się na wykrywaniu ich metabolitów w moczu. Współczesne metody analityczne w postaci kombinacji chromatografii cieczowej i gazowej, spektrometrii masowej i izotopowej pozwalają na skuteczną detekcję dopingu AAS, w tym także wspomagania tak zwanymi niewykrywalnymi AAS. Wykrycie obecności w organizmie egzogennych AAS może być dokonane albo przez bezpośrednią identyfikację danego związku lub pośrednio przez wykazanie obecności jednego z jego metabolitów, który fizjologicznie nie występuje w moczu. Wykrycie endogennych AAS (np. testosteronu) jest znacznie trudniejsze do udowodnienia. Określa się wskaźnik stężeń testosteronu do epitestosteronu (T/E ratio) oraz współczynnik zawartości izotopów węgla 13C/12C oznaczanych metodą spektrometrii masowej (IRMS, isotope ratio mass spectrometry). W przyszłości kontrola antydopingowa na obecność AAS będzie prawdopodobnie w dużo większym stopniu opierała się na badaniach genetycznych. Nowe przepisy regulują poziom testosteronu u zawodniczek i sugerują jego redukcję, czy to możliwe? W przypadku ustalenia przyczyny hiperandrogenizmu możliwej do usunięcia (np. guzy produkujące androgeny, stosowane leki o działaniu androgenowym) możemy skutecznie ją usunąć poprzez leczenie operacyjne lub zaprzestanie stosowania AAS. Najczęściej jednak mamy do czynienia z androgenizacją jajnikową bądź nadnerczową spowodowaną przewlekłą endokrynopatią, o niemożliwych do usunięcia przyczynach (np. wrodzony przerost nadnerczy, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników - PCOS). W leczeniu hiperandrogenizmu stosuje się substancje mające za zadanie zmniejszenie produkcji i wydzielania androgenów przez nadnercza lub jajniki, zwiększenie stopnia wiązania androgenów z białkami krwi, zahamowanie obwodowej przemiany prekursorów androgenów w aktywne metabolity oraz zmniejszenie oddziaływania androgenów na tkanki docelowe. Terapia polega na podawaniu antagonistów receptora androgenowego (octan cyproteronu, spironolakton, flutamid) zazwyczaj w połączeniu z dwuskładnikową antykoncepcją hormonalną lub stosowaniu długo działających analogów gonadoliberyny (GnRH), co powoduje zmniejszenie jajnikowej produkcji testosteronu i androstendionu poprzez zahamowanie wydzielania gonadotropin przysadkowych, bez wpływu na nadnerczową produkcję androgenów. U kobiet z wrodzonym przerostem nadnerczy stosuje się glukokortykosteroidy (deksametazon, hydrokortyzon), Konsekwencje zdrowotne to przywrócenie prawidłowego rytmu miesiączkowania, zmniejszenie hiirsutyzmu, trądziku, łysienia. To również poprawa parametrów metabolicznych gospodarki węglowodanowej i lipidowej. Oczywiście mogą się również zdarzyć działania niepożądane czy powikłania związane ze stosowaniem leków, przede wszystkim zakrzepowo-zatorowe u stosujących dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, jednak korzyści dla zdrowia znacząco przewyższają niewielkie potencjalne ryzyko a prawidłowe zdiagnozowanie zaburzenia jest gwarancją prawidłowo wdrożonego i bezpiecznego leczenia. Przepisy wprowadzają też pojęcie trzeciej płci czyli osób z zaburzeniami poziomu testosteronu. Ma to w założeniach uczyni rywalizację bardziej sprawiedliwą ale… Problem dotyczy osób z zaburzeniami rozwoju płci (DSD - disorders of sex development), u których w wyniku mutacji genów określających płeć lub zaburzeń hormonalnych w okresie życia płodowego nie ma zgodności między płcią genetyczną, gonadalną, genitalną, somatyczną i psychiczną oraz występują nieprawidłowości w budowie wewnętrznych lub zewnętrznych narządów płciowych. Dla tego typu zaburzeń do 2005 r. używano pejoratywnych i kontrowersyjnych określeń tj. hermafrodytyzm, obojnactwo, odwrócenie płci czy interseksualność, które nie powinny być używane. U osób dotkniętych zaburzeniami rozwoju płci stężenie testosteronu we krwi wielokrotnie przekracza górną granicę kobiecej normy co znacznie zwiększa ich szansę na osiąganie lepszych wyników szczególnie na średnich dystansach i w biegach przez płotki, nieadekwatnie od włożonego w trening wysiłku i zaangażowania. Testosteron poprawia wydolność, zwiększa siłę mięśniową i wytrzymałość na wysiłek dając tym samym zawodniczce znaczącą przewagę nad rywalkami. Jedną z pierwszych sportsmenek mających męskie i żeńskie narządy rozrodcze była reprezentantka Niemiec w skoku wzwyż, Dora vel Hermann Ratjen. Startowała w kategorii kobiet na igrzyskach olimpijskich w Berlinie w 1936 r. a w 1938 r. na mistrzostwach Europy w Wiedniu pobiła rekord świata wynikiem 170 cm. Został on jednak anulowany po przypadkowym odkryciu u Dory męskich narządów płciowych. Wśród lekkoatletek ZSRR zaburzenia te występowały prawdopodobnie u wspominanych już sióstr Tamary i Iriny Press. W tajemniczych okolicznościach zakończyły one kariery sportowe po wprowadzeniu obowiązkowych badań płci więc nigdy tego nie udowodniono. W sporcie po raz pierwszy obowiązkowe badanie płci na zlecenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) przeprowadzono w 1950 r. Wykonywanie ich u “podejrzanych” zawodniczek zapoczątkowano w 1967 r. w pucharze Europy a na igrzyskach olimpijskich w roku 1968. Na podstawie współcześnie krytykowanych testów chromosomowych wydawano tzw. “paszporty płci”. W efekcie takich badań zakończyła się w 1967 r. kariera Ewy Kłobukowskiej - polskiej lekkoatletki i sprinterki, złotej medalistki olimpijskiej z Tokio w 1964 r. Na podstawie badań chromatyny płciowej (tzw. ciałka Barra - nieaktywny chromosom X) stwierdzono mozaikowatość chromosomów – część badanych komórek miała o jeden chromosom X za dużo (układ XXY), podczas gdy inne miały prawidłowy układ chromosomalny XX. Wg współczesnej genetyki kariotyp taki jest kariotypem żeńskim – u kobiet nawet 20% komórek może zawierać chromatyną płciową. Obecnie dla oceny płci stosuje się diagnostykę cytogenetyczą z użyciem mikromacierzy FraX. Nowe przepisy wchodzą w życie 1. listopada ale sceptycy podejrzewają, że IAAF ponownie stara się jedynie uspokoić środowisko a przed igrzyskami olimpijskimi w Tokio w 2020 roku wrócą stare regulacje. Problem wysokiego poziomu testosteronu u kobiet dotyczy nie tylko świata sportu. Testosteron jest tylko jednym z androgenów, produkowanych u kobiet przez jajniki (25%) oraz nadnercza (25%). Główna pula testosteronu - 50% - pochodzi z przemiany androstendionu w tkankach obwodowych. Niewątpliwie testosteron i jego aktywny metabolit, 5α-dihydrotestosteron (DHT) jako najsilniej działające androgeny mają największe znaczenie kliniczne. U kobiet symptomy nadmiaru testosteronu są łatwo widoczne gołym okiem. Hirsutyzm czyli nadmierne, sztywne i twarde owłosienie w miejscach typowych dla mężczyzn (wąsik, broda i bokobrody, szyja, klatka piersiowa, brzuch, plecy i pośladki), trądzik - szczególnie na linii żuchwy, łysienie skroniowe i na czubku głowy, męskie proporcje budowy ciała, silna muskulatura i niski tembr głowy – te objawy sa bardzo charakterystyczne. W diagnostyce wykorzystuje się głównie oznaczenia poziomu hormonów i innych parametrów w surowicy krwi. Badania zlecone przez lekarza ukierunkowane są na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego. Dodatkowo wykonywane są, w zależności od etiologii hiperandrogenizmu, badania obrazowe: ultrasonograficzne i tomografia komputerowa.

Testosteron to steroidowy hormon płciowy zaliczany do grupy androgenów, który odgrywa główną rolę w regulacji dojrzewania i kształtowania cech płciowych u mężczyzn. Nie oznacza to jednak, że nie występuje w organizmie kobiety. Testosteron produkowany jest głównie w korze nadnerczy oraz jajnikach, a w czasie ciąży również przez łożysko. Razem z innymi androgenami odpowiada za rozwój tkanki mięśniowej u kobiet oraz wykształcenie się w okresie dojrzewania owłosienia łonowego. Testosteron służy również jako substrat, czyli składnik, z którego w organizmie kobiety wytwarzane są estrogeny, żeńskie hormony płciowe. To one odpowiadają za wykształcenie się cech płciowych u kobiet, wpływają na popęd seksualny, a także odpowiadają za regulację cyklu menstruacyjnego. Na co wpływa podwyższony poziom testosteronu? Podwyższony poziom testosteronu u kobiet może doprowadzić do szeregu zmian, które nie tylko wpływają bezpośrednio na funkcjonowanie organizmu, ale także mogą mieć negatywny wpływ na sferę psychiczną kobiety. Z tego też powodu nadmiaru testosteronu nigdy nie należy lekceważyć, a leczenie przeprowadzić przez wykwalifikowanych lekarzy. Hirsutyzm Jednym z objawów świadczących o podwyższonym poziomie testosteronu jest hirsutyzm. Jest to sytuacja, w której na ciele kobiety pojawia się owłosienie typu męskiego. Jest ono zlokalizowane w tzw. obszarach androgenowrażliwych, czyli takich, w których obecność owłosienia regulowana jest przez testosteron. Do miejsc takich zaliczamy górną wargę, plecy, brzuch, klatkę piersiową czy też wewnętrzną powierzchnię ud. Warto podkreślić, że nadmierne owłosienie na przedramieniu nie jest objawem nadmiaru testosteronu u kobiety. Maskulinizacja Maskulinizacja jest objawem charakterystycznym dla podwyższonego poziomu testosteronu, polegającym na rozwoju u kobiet cech fizycznych typowo męskich. Może objawiać się przerostem łechtaczki, obniżeniem głosu, nadmiernym rozwojem masy mięśniowej i „atletyczną” budową ciała, a także zanikiem gruczołów piersiowych. Trądzik hormonalny Zmiany trądzikowe bardzo często pojawiają się w przebiegu podwyższonego stężenia testosteronu we krwi. Jest to spowodowane przede wszystkim zwiększonym wydzielaniem łoju, który zatyka aparat włosowo-łojowy, co skutkuje zakażeniem przez bakterie. Trądzik hormonalny niełatwo poddaje się typowemu leczeniu dermatologicznemu. W takiej sytuacji należy przede wszystkim skupić się na unormowaniu zaburzeń hormonalnych. Nadmiar testosteronu a zajście w ciążę Nadmiar testosteronu u kobiet może być przyczyną niepłodności. Oznaczanie poziomu androgenów takich jak wolny testosteron, DHEA czy androstendion jest rutynową procedurą w trakcie diagnostyki przyczyn niepłodności. Ich nadmiar najczęściej związany jest z zespołem policystycznych jajników (PCOS), który opisywany jest jako zespół charakterystycznych objawów prowadzących do braku owulacji. Skuteczne leczenie oraz szybkie postawienie diagnozy pozwala jednak zminimalizować objawy związane z tą jednostką chorobową. Co więcej, kobiety chorujące na PCOS nie są niepłodne, jedynie trudniej w ich przypadku trafić na cykl, w którym uwolniona zostanie komórka jajowa. Podwyższony poziom androgenów i problemy z zajściem w ciążę mogą być również związane z niektórymi nowotworami czynnymi hormonalnie kory nadnerczy oraz jajnika. W odróżnieniu od PCOS w tym przypadku objawy związane z nadmiernym owłosieniem i maskulinizacją są z reguły bardziej wyraziste. Stwierdzenie nowotworów wydzielających hormony płciowe wymaga pilnej diagnostyki onkologicznej i wdrożenia specjalistycznego leczenia. Pamiętaj, że oznaczanie poziomu testosteronu i innych androgenów powinno być zlecone przez lekarza w związku z wystąpieniem konkretnych objawów. Nie powinnaś wykonywać tego badania na własną rękę, gdyż leczona powinna być choroba, nie zaś nieprawidłowy wynik badania. Nadmiar testosteronu u kobiet podczas ciąży Nadmiar testosteronu w ciąży może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem poronienia. Wieloośrodkowe badania wykazały, że niektóre kobiety cierpiące na nawykowe poronienia miały istotnie większe stężenie tego hormonu we krwi. Nie zostało jednak potwierdzone, w jaki sposób może on przyczyniać się do poronienia. Jedna z hipotez mówi, że nadmiar testosteronu podczas owulacji może niekorzystnie wpływać na dojrzałość komórki jajowej, co później skutkuje utratą ciąży. Inną przyczyną może być również niedobór hormonów żeńskich będący skutkiem zbyt dużej ilości testosteronu we krwi.

Testosteron to podstawowy męski hormon płciowy. Mało który hormon budzi tyle emocji. I nie ma się czemu dziwić, bo przecież testosteron rządzi intymną sferą naszego życia. Głównie mężczyźni, ale i kobiety nie mogą się bez niego obejść. Po co nam ten hormon i co się dzieje, gdy w organizmie jest go za dużo lub za mało? Gdy ona ma go za dużo U kobiet testosteron wytwarzany jest w niewielkich ilościach przez jajniki i nadnercza. Hormon ten korzystnie wpływa na gospodarkę wapniową w organizmie oraz wspiera wytwarzanie czerwonych krwinek w szpiku kostnym. Testosteron daje nam też życiowy napęd, czyli więcej energii i siły mięśni. Średnie stężenie testosteronu we krwi kobiet wynosi 0,2-0,8 ng (nanograma)/ml. W wieku rozrodczym ilość testosteronu jest u kobiet 10-20-krotnie mniejsza niż u mężczyzn. Po menopauzie jego produkcja znacznie się zmniejsza (podobnie jak produkcja estrogenów oraz progesteronu), przy czym obniżanie się stężenia testosteronu (aż do około 50 procent) jest stopniowe, długotrwałe i nie tak dotkliwie odczuwane jak gwałtowny i duży spadek żeńskich hormonów płciowych. Gorzej jest natomiast, gdy stężenie testosteronu w organizmie kobiety jest zbyt duże. Wówczas zmienia się sylwetka - rozrastają się barki, potężnieją mięśnie (dochodzi do tzw. wirylizacji, czyli nabierania cech męskich), pojawia się nadmierne owłosienie (hirsutyzm), także na twarzy, obniża się barwa głosu, dokucza trądzik oraz łojotok. Czasami dochodzi do powiększenia, a nawet bolesności łechtaczki. Zbyt dużo testosteronu w organizmie kobiety może się pojawić chociażby wtedy, gdy zażywa ona anaboliczne środki dopingujące, by osiągać lepsze wyniki w sporcie. Stężenie hormonu może też wzrosnąć wskutek niektórych schorzeń (np. guzów nadnerczy czy jajników). Co trzeba robić Kobieta, która zauważy podejrzane objawy, powinna się zgłosić do ginekologa endokrynologa. Po badaniach ( stężenia testosteronu i hormonu LH we krwi, USG jajników i nadnerczy) lekarz wybierze terapię. Czasem są to leki obniżające poziom testosteronu w organizmie, a czasem operacja usunięcia guza jajnika czy nadnerczy. Kobiety stosujące doping muszą rozważyć, czy ważniejsze są dla nich wyniki sportowe, czy też zdrowie i wygląd. Gdy on ma go za mało Testosteron jest hormonem sterydowym wytwarzanym w jądrach. Mówi się o nim "męski hormon", bowiem to jego ilość w organizmie już w życiu płodowym przesądza o tym, czy rozwiną się męskie narządy płciowe i urodzi się chłopczyk. W okresie dojrzewania właśnie testosteron sprawia, że chłopiec zamienia się w mężczyznę: rośnie, kształtuje się jego sylwetka ( poszerzają się ramiona, potężnieje szyja i kark), pojawia się owłosienie łonowe i na klatce piersiowej oraz... pierwsze fascynacje seksualne. Dorosły mężczyzna dzięki temu hormonowi odczuwa popęd seksualny, ma wzwody, a jego plemniki żwawo i w dużych ilościach trafiają do ejakulatu. To oczywiście sprawia, że płodność mężczyzny utrzymuje się na wysokim poziomie. Ale to nie wszystko. W obecności testosteronu np. wapń jest lepiej przyswajany przez kości (co do pewnego stopnia chroni mężczyzn przed osteoporozą), a w szpiku powstaje więcej czerwonych krwinek (to przeciwdziała anemii). Testosteron czyni też z mężczyzny macho, popychając go do rywalizacji. Poziom testosteronu w organizmie określa się, badając próbkę krwi pobranej z żyły. Norma wynosi od 2,2 do 9,8 ng/ml krwi. Aż do 25. roku życia poziom testosteronu u mężczyzny jest wysoki. Później, niestety, stopniowo się obniża (średnio o jeden procent rocznie). To naturalny proces prowadzący do andropauzy (odpowiednik kobiecej menopauzy, z tym, że mężczyźni, nawet mimo znacznego obniżenia poziomu testosteronu w organizmie, zachowują płodność). Bywa jednak i tak, że stężenie testosteronu jest za niskie i wcale nie z powodu starzenia się organizmu i stopniowego pogarszania wydolności jąder. Zbyt mało testosteronu może być skutkiem niehigienicznego trybu życia (nadużywanie alkoholu, palenie papierosów), niektórych chorób przewlekłych (np. miażdżycy, cukrzycy) czy schorzeń jąder. Gdy testosteronu jest za mało, pogarsza się nie tylko płodność i słabnie popęd płciowy, ale też mężczyzna niewieścieje: jego sylwetka nabiera kobiecych kształtów (biodra się zaokrąglają, zarysowuje się brzuch oraz biust), rzednie owłosienie łonowe, na nogach i na klatce piersiowej, jądra zmniejszają swoją objętość, przychodzą zmęczenie i apatia. Co trzeba robić Mężczyzna, który zauważy u siebie opisane wyżej objawy, powinien zgłosić się do urologa lub androloga. Lekarz zleci badania (nie tylko poziomu testosteronu, ale i hormonu LH wydzielanego przez przysadkę mózgową). Jeśli okaże się to konieczne, zapisze odpowiednie dawki syntetycznego testosteronu w tabletkach lub zastrzykach domięśniowych albo leków pobudzających jądra do produkcji większej ilości testosteronu.

Nadmiar testosteronu u kobiet prowadzić może do występowania różnych somatycznych przejawów tego stanu (np. pojawiania się owłosienia w nietypowych dla kobiet miejscach), jak i może być przyczyną trudności z zajściem w ciążę. Dlaczego nadmiar androgenów utrudnia poczęcie dziecka, jak nadmiar testosteronu może wpływać na rozwijające się w macicy dziecko i co zrobić, kiedy pacjentka ma zbyt dużo testosteronu? Testosteron krąży nie tylko w męskich, ale i w żeńskich organizmach. Owszem, jego ilości u kobiet są zdecydowanie mniejsze niż u mężczyzn, aczkolwiek powstające w nadnerczach i jajnikach androgeny pełnią u pacjentek kilka różnych funkcji. Testosteron jest kobietom potrzebny, ale tylko w niewielkich ilościach. Kiedy pacjentka ma go w swoim organizmie zbyt dużo, związane z tym mogą być różnorakie problemy. Nadmiar testosteronu może być widoczny gołym okiem – kobieta może bowiem zauważać wtedy u siebie przejawy hirsutyzmu, polegające na tym, że włosy zaczną się u niej pojawiać w obrębie jej twarzy czy klatki piersiowej. Zbyt duża ilość tego androgenu prowadzić może jednak i do innych problemów, związanych z ciążą. Spis treści: Nadmiar testosteronu przed zajściem w ciążę Nadmiar testosteronu a owulacja Nadmiar testosteronu w trakcie ciąży Nadmiar testosteronu a ryzyko powikłań w trakcie ciąży Wyrównanie poziomu testosteronu Nadmiar testosteronu przed zajściem w ciążę Na samym wstępie warto zaznaczyć jedno: pacjentka z nadmiarem testosteronu jak najbardziej może zajść w ciążę, aczkolwiek w jej przypadku może to być zdecydowanie trudniejsze niż u kobiet, które nie doświadczają zaburzeń hormonalnych. Powodem trudności z poczęciem dziecka przy nadmiarze androgenów są przede wszystkim występujące wtedy zaburzenia miesiączkowania. Czytaj: Zaburzenia hormonalne mogą utrudniać zajście w ciążę Nadmiar testosteronu a owulacja Aby pacjentka mogła zajść w ciążę, musi u niej dojść do uwolnienia gotowej do zapłodnienia komórki jajowej, czyli musi wystąpić owulacja. Nadmierna ilość krążącego w organizmie testosteronu może natomiast prowadzić do zaburzeń owulacji. Polegać one mogą zarówno na tym, że owulacje, a więc i dni płodne będą występowały u pacjentki bardzo nieregularnie, jak i może dochodzić do tego, że w cyklu miesiączkowym w ogóle owulacja nie będzie miała miejsca. Jeżeli komórka jajowa nie zostanie uwolniona, to wtedy po prostu zajście w ciążę nie będzie możliwe – jest to podstawowy mechanizm, w którym nadmiar testosteronu może utrudniać zajście w ciążę. Na tym jednak niestety nie koniec – testosteron w zbyt dużych ilościach może utrudniać poczęcie dziecka, ale i może on mieć negatywny wpływ na przebieg samej ciąży. Czytaj: Androgeny - co oznacza nadmiar męskich hormonów u kobiet Jakie są przyczyny spóźniania się okresu? Nadmiar testosteronu w trakcie ciąży Zbyt duże ilości testosteronu u kobiety mogą być przyczyną wielu ciążowych problemów. Jednym z nich jest ryzyko poronienia. W kilku już różnych badaniach naukowych zauważano związek pomiędzy nadmiarem testosteronu a poronieniami. W trakcie jednej z takich analiz zaobserwowano, że prawie 15 proc. pacjentek, u których występowały poronienia nawykowe, miało podwyższony poziom testosteronu. Nie do końca wiadomo, w jakim mechanizmie nadmiar testosteronu miałby wywoływać taki efekt – podejrzewa się, że może to być skutkiem tego, że jeżeli dochodzi do owulacji przy nadmiarze testosteronu, to uwolniona komórka jajowa może nie być w pełni dojrzała. Inną hipotezą, która może tłumaczyć związek pomiędzy nadmiarem testosteronu a poronieniami nawykowymi, jest ta, według której u pacjentek może wtedy występować niedobór estrogenów, przez co mogłoby dochodzić do zaburzeń implantacji zapłodnionej komórki jajowej w obrębie błony śluzowej macicy. Nadmiar testosteronu a ciąża Nie tylko jednak poronienia mogą być problemem związanym z nadmiarem testosteronu. U pacjentek z zespołem policystycznych jajników – który jest jedną z podstawowych przyczyn nadmiaru testosteronu u kobiet – zwiększone jest ryzyko wystąpienia takich problemów, jak cukrzyca ciążowa czy nadciśnienie tętnicze indukowane ciążą. Poza nimi, innym groźnym problemem, którego ryzyko może być nasilone przez zbyt wysoki poziom testosteronu, jest stan przedrzucawkowy, który może skutkować porodem przedwczesnym. Czytaj: Objawy przed okresem - po czym poznać, że zbliża się miesiączka? Czy możliwe jest zajście w ciążę podczas okresu? Nadmiar testosteronu a ryzyko powikłań w trakcie ciąży Androgeny – wtedy, kiedy są dostarczane do organizmu pacjentki, np. w związku z zażywaniem przez nią leków o działaniu androgennym czy stosowaniem przez nią sterydów anabolicznych – mogą wywierać bardzo niekorzystne działanie na płód. W takich sytuacjach istnieje bowiem ryzyko, że dojdzie do maskulinizacji płodu żeńskiego, czyli do wykształcenia się u dziewczynki odpowiedników męskich narządów rozrodczych. Jeden aspekt wymaga tutaj zdecydowanie wyraźnego podkreślenia. Otóż ze względu na to, jak różne i jak poważne mogą być konsekwencje nadmiaru testosteronu u kobiet, w sytuacji, gdy pacjentka z tym problemem zajdzie w ciążę, bezapelacyjnie jej przebieg musi być znacznie czujniej monitorowany niż w przypadku ciąż kobiet bez zaburzeń hormonalnych. Czytaj: Plamienie zamiast okresu - kiedy kalendarz miesiączkowy płata figle Psychoza menstruacyjna - czy w ogóle istnieje? Wyrównanie poziomu testosteronu Zbyt wysoki testosteron, jak doskonale widać, może być przyczyną różnorodnych trudności. Szczęśliwie problem ten można leczyć, najpierw jednak konieczne jest znalezienie jego przyczyny. Jeżeli okaże się, że nadmiar testosteronu wynika z chorowania przez pacjentkę na zespół policystycznych jajników, w leczeniu wykorzystane mogą być dwuskładnikowe hormonalne tabletki antykoncepcyjne. W sytuacji, gdy za problem odpowiadają zaburzenia czynności tarczycy (zwłaszcza jej nadczynność) czy hiperprolaktynemia, unormowanie takich zaburzeń hormonalnych może ostatecznie doprowadzić do oczekiwanego spadku poziomu testosteronu.

Czym spowodowane jest wysokie stężenie testosteronu u kobiet? Jak męski hormon wpływa na kobiece ciało? Jakie są skutki jego podwyższonego poziomu? Jakie badania powinno się wykonać? Odpowiedzi na powyższe pytania znajdziesz w artykule. Testosteron u kobiet – jakie pełni funkcje? Testosteron określany jest jako męski hormon płciowy, jednak występuje on również w kobiecym ciele. Wytwarzany jest w jajnikach i w nadnerczach oraz powstaje na skutek procesów przemiany innych hormonów. Testosteron w ciele kobiety kontroluje poziom libido, czyli popęd seksualny. Hormon determinuje również utrzymanie prawidłowej masy ciała, wspomaga funkcjonowanie jajników i odpowiada za regulowanie nastroju. Prawidłowe stężenie testosteronu u kobiet Norma testosteronu całkowitego dla kobiet wynosi od 0,084 ng/ml do 0,481 ng/ml. Warto wiedzieć, że stężenie testosteronu u kobiet nie jest stałą wartością. Jego poziom może zależeć od: masy ciała – przyjmuje się, że na podwyższenie poziomu testosteronu wpływa nadwaga i otyłość, wieku – badania naukowe potwierdzają, że wraz z upływem lat poziom testosteronu w organizmie kobiety wzrasta, a następnie zaczyna spadać po osiągnięciu 60. roku życia, fazy cyklu miesiączkowego – w okresie okołoowulacyjnym stężenie testosteronu może ulec podwyższeniu, pory dnia – najwyższe stężenie testosteronu naturalnie występuje we wczesnych godzinach porannych, ciąży – męski hormon płciowy odgrywa kluczową rolę w procesie starania się o dziecko, ponieważ jego nadmiar może negatywnie wpłynąć na płodność, dodatkowo testosteron jest ważny dla prawidłowego rozwoju dziecka w łonie matki. Jakie są skutki wysokiego poziomu testosteronu u kobiet? Podwyższony poziom testosteronu u kobiet może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki hormonalnej. Skutkuje to nie tylko objawami fizycznymi, ale również zmianą w zachowaniu. Badania naukowe potwierdzają, że kobietom, u których występuje stężenie testosteronu znacznie przekraczające normę, mogą towarzyszyć wahania nastrojów, zaburzenia depresyjne, nadpobudliwość, a nawet agresja. Wysoki poziom testosteronu u kobiet może doprowadzić do: zaburzeń miesiączkowania, problemów z płodnością, niskiego poziomu libido, łysienia androgenowego, zwiększonego odczuwania stresu, skłonności do agresywnych zachowań, trądziku hormonalnego, zwiększonej podatności na zaburzenia depresyjne, obniżonej odporności organizmu, wzrostu masy mięśniowej, wzrostu kilogramów masy ciała powiększenia łechtaczki, zmniejszenia piersi, obniżenia tonu głosu, maskulinizacji, hirsutyzmu. Warto pochylić się zwłaszcza nad dwoma ostatnimi punktami: hirsutyzmem oraz maskulinizacją. Hirsutyzm – co to jest? Hirsutyzm objawia się poprzez nadmierne owłosienie w obrębie pleców, twarzy, brzucha i rąk, a także poprzez schorzenia związane z: nieprawidłową pracą tarczycy, nerkami oraz z jajnikami. Hirsutyzm może pojawić się w czasie ciąży, czyli w momencie, gdy w organizmie występuje nawet nieznacznie podwyższony testosteron. Po porodzie problem nadmiernego owłosienia zazwyczaj samoistnie się zmniejsza. Jeżeli nadmierne owłosienie towarzyszy nam od dawna, wówczas może to oznaczać zachwianie gospodarki hormonalnej. Maskulinizacja – czym się objawia? Maskulinizacja to określenie dla typowych cech męskich występujących u kobiet. Należą do nich zarówno cechy fizyczne, jak i zmiany w zachowaniu, o których wspomnieliśmy wyżej, agresywność czy nadpobudliwość. Na maskulinizację wskazują cechy takie jak: zmiana sylwetki – wzrost masy mięśniowej, szerokie ramiona, wąskie biodra, nadmierne owłosienie ciała w obrębie twarzy, pleców, brzucha, kończyn, obniżenie tonu głosu, zanikanie piersi, zanik sutków. Jakie są przyczyny nadmiaru testosteronu u kobiet? Jedną z przyczyn warunkujących wysokie stężenie testosteronu w kobiecym organizmie jest niedoczynność tarczycy Wśród najczęściej występujących przyczyn podwyższonego poziomu testosteronu u kobiet można wymienić: insulinooporność, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowe stężenie progesteronu lub estrogenu, brak aktywności fizycznej, otyłość, leptynooporność, zespół policystycznych jajników (PCOS), zaburzenia funkcji nadnerczy. Insulinooporność Insulinooporność to zaburzenie, które powoduje, że nasze tkanki są mniej wrażliwe na działanie insuliny, a to skutkuje wzrostem jej poziomu w organizmie. Hormon insuliny oddziałuje również na hormony płciowe – wraz ze wzrostem insuliny wzrasta poziom testosteronu oraz estrogenu, a spada stężenie progesteronu. Insulinooporność może objawiać się: zmęczeniem i sennością – szczególnie po spożytych posiłkach, nadmierną potliwością, wahaniami wagi i problemami ze zrzuceniem kilogramów masy ciała, problemami z koncentracją, kołataniem serca, drżeniem rąk. Niedoczynność tarczycy Również przy niedoczynności tarczycy kobiecy organizm może wydzielać duże ilości testosteronu. Sama niedoczynność oznacza, że ciało nie jest w stanie wytworzyć odpowiedniego stężenia żeńskich hormonów płciowych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Do charakterystycznych objawów niedoczynności tarczycy należą: zmęczenie i senność, wahania nastroju (najczęściej obniżony nastrój), wzrost kilogramów masy ciała, obniżenie libido, sucha skóra, powiększenie tarczycy, czyli tzw. wole. Dysproporcja stężenia estrogenu lub progesteronu Estrogen i progesteron to jedne z najważniejszych żeńskich hormonów płciowych. Badania wskazują, że hormony wzajemnie na siebie oddziałują, przez co dysproporcja i nieprawidłowe stężenie jednego hormonu zaburza pracę całego układu hormonalnego. Przy wysokim stężeniu estrogenu dochodzi także do zwiększenia poziomu testosteronu. Natomiast niski poziom estrogenu i progesteronu determinuje obniżenie stężenia testosteronu. Brak aktywności fizycznej Mało kto wie, że aktywność fizyczna również wpływa na poziom testosteronu w kobiecym organizmie. W jaki sposób? Ćwiczenia pomagają w uwrażliwieniu tkanek na insulinę, przez co dochodzi do obniżenia jej poziomu. Jak pisaliśmy wyżej, wysoki poziom insuliny determinuje wysoki poziom testosteronu. Oznacza to, że brak ruchu i siedzący tryb życia sprawiają, że w kobiecym ciele występuje zbyt wysokie stężenie testosteronu. Otyłość Otyłość powiązana jest z nadmiarem komórek tłuszczowych występujących w naszym ciele. Same komórki zwiększają stężenie testosteronu poprzez zmniejszenie wrażliwości tkanek na insulinę. Dodatkowo tłuszcz powoduje wzrost stężenia innych rodzajów męskich hormonów. Leptynooporność Leptyna to hormon, do którego produkcji dochodzi w tkance tłuszczowej. Jego głównym zadaniem jest regulacja metabolizmu oraz kontrola naszego apetytu. Wysoki poziom leptyny powoduje oporność tkanek na insulinę, a tym samym determinuje wzrost stężenia testosteronu. Zespół policystycznych jajników (PCOS) Zespół policystycznych jajników to zaburzenie endokrynologiczne, które może dotyczyć nawet 1 na 10 kobiet. Z PCOS przede wszystkim powiązane jest nadmierne wydzielanie męskich hormonów, w tym testosteronu. Inne objawy charakterystyczne dla zespołu policystycznych jajników to: nieregularne cykle miesiączkowe, skąpe miesiączki, problemy z owulacją, wahania wagi, zmiany trądzikowe, nadmierne owłosienie na twarzy i ciele, podwyższony poziom glukozy we krwi, problemy z zajściem w ciąże, występowanie nadciśnienia, zakola i przerzedzenie włosów, mikrotorbiele na jajnikach. Zaburzenia funkcji nadnerczy Nadnercza to gruczoły, w których dochodzi do wydzielania hormonów. Oznacza to, że wszelkie zaburzenia w ich prawidłowej pracy mogą prowadzić do wahań gospodarki hormonalnej. Jednym z poważnych schorzeń, skutkującym podwyższeniem testosteronu u kobiet, jest wrodzony przerost nadnerczy. Przy tej chorobie nadnercza nie są w stanie regulować wydzielania hormonów żeńskich, przez co dochodzi do zbyt wysokiego poziomu hormonów męskich. Przy wrodzonym przeroście nadnerczy występują takie objawy jak: nieregularne miesiączki, nadmierne owłosienie, łysienie i wypadanie włosów, nienaturalnie niski ton głosu, występowanie zmian trądzikowych. Wysoki testosteron u kobiet – jakie badania wykonać? Poziom testosteronu oraz innych męskich hormonów płciowych możemy sprawdzić, wykonując badania krwi. Tak zwane badania hormonalne najczęściej przeprowadzane są między 1. a 3. dniem cyklu miesiączkowego. W ramach pakietów badań hormonalnych możemy sprawdzić poziom: siarczanu dehydroepiandrostendionu (DHEA-S), progesteronu (PRG), estradiolu (E2), testosteronu (O41), luteotropiny (LH), folikulotropiny (FSH), prolaktyny (PRL). Dodatkowo lekarze zlecają również wykonanie badania poziomu glukozy we krwi oraz cholesterolu. W wielu przypadkach konieczne może być także USG. Obraz narządów rodnych, a zwłaszcza jajników, pomaga w postawieniu diagnozy zespołu policystycznych jajników (PCOS). Bibliografia M. Gierach, J. Gierach, R. Junik, Insulinooporność a choroby tarczycy, Endokrynologia Polska, 2014 L. Siemińska, Tkanka tłuszczowa. Patofizjologia, rozmieszczenie, różnice płciowe oraz znaczenie w procesach zapalnych i nowotworowych, Endokrynologia Polska, 2007 A. Noczyńska, A. Zubkiewicz-Kucharska, E. Kik, Wrodzony przerost nadnerczy – opis przypadku, Family Medicine & Primary Care Review, 2012 N. Krajewska, Hirsutyzm – objawy, przyczyny, możliwości terapii, Kraków 2018 B. Budziszewska, Objawy kliniczne i możliwości farmakoterapii zespołu policystycznych jajników, Kraków 2013

Wy od razu za duzo testosteronu. A ja mam hormony ok a widac u mnie tego przekletego wasika dlatego, ze jestem brunetka. Brunetki maja ten +, ze nie musza farbowac sobie rzes ani brwi. Za to depiluja wasiki - przynajmniej ja. A dlaczego Twoje kolezanki nie depiluja? Moze dlatego, ze nie widza ich w sztucznym swietle a na dworze nie uzywaja [...] Odpowiedzi: 93 Ilość wyświetleń: 18831 Data: 5/2/2004 7:56:03 PM Liczba szacunów: 0 Szara Willa - Super, ale dla biznesmenów i emerytów Akwarium - nie wiem Skarabeusz - Dla mega koksów, klimat kiepski, za dużo testosteronu Spartakus - słaba siłka. Maximus - Sprzęt ok, atmosfera super! Polecam najbardziej! Odpowiedzi: 101 Ilość wyświetleń: 19367 Data: 9/8/2008 11:46:01 AM Liczba szacunów: 0 Jagoda, ona, laluś, rezolki };-) Szkoda, że nie startujecie, bo super zabawa %-) Na kciukasy i spamerskie wsparcie, to każda uczestniczka pewnie liczy, więc w Was siła :-PP redocow bez zmian {:-( obawiam się, że nieźle mi się pokopało w hormonach, mam za dużo testosteronu i wyrośnie mi broda @@-) Naprawdę nie wiem o co chodzi, ale mam nadzieję, [...] Odpowiedzi: 701 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 4/12/2012 8:18:02 PM Liczba szacunów: 0 Nie wiem po co się w ogóle tak unosicie...za dużo testosteronu chyba.... No tak ale tak jest w takim wieku. Qpczas ->nie każdy kto ma inne zdanie niż ty jest twoim wrogiem. Więc taka drobna rada nie naskakuj na wszystkich bo to nie ma sensu. Każdy ma swoje zdanie i tyle trzeba je uszanować. Trzeba do wszystkiego podchodzić z pewnym [...] Odpowiedzi: 203 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 12/19/2006 5:03:24 PM Liczba szacunów: 0 Aby być niepłodnym przez jakiś czas to potrzebne są spore dawki i dość długie podawanie, żeby jądra całkowicie ,,zapomniały'' co to jest produkcja zawsze dąży do równowagi , jak ma za dużo testosteronu, a w przypadku cyklu jest on dostarczony z zewnątrz, to zaprzestaje sam produkcji. Roman666 Odpowiedzi: 8 Ilość wyświetleń: 1266 Data: 1/10/2004 1:04:14 AM Liczba szacunów: 0 mysle ze musisz cos nowego wziasc poniewaz za duzo juz tej omki za duzo testosteronu to jes nie bespieczne (chyba ze na to nie patrzysz).polecił bym deke nie ma takich skutków ubocznych jak omka,a do tego np wino w tab. , lub w Odpowiedzi: 25 Ilość wyświetleń: 4408 Data: 5/1/2001 7:26:17 PM Liczba szacunów: 0 Nightingal, niby to wiem, ale ciągle mam kompleks jeśli chodzi o te moje łapy, serio... Dzisiaj z ciekawości zmierzyłam sobie bica, 29,5 cm (napięty), czy to jest standard mniej więcej dla kobiety? Przedramiona też zauważalnie się powiększyły, po 1 i 2 planie nie widziałam w nich żadnej zmiany. Może ja mam za dużo testosteronu... @@-) %-) [...] Odpowiedzi: 727 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 2/27/2015 5:31:30 PM Liczba szacunów: 0 Za duzo testosteronu ? Cos Ci sie pomyliło albo za duzo naczytałeś ulotek tych wszystkich supli... Jezeli cos zadziała to pewnie bedzie to efekt placebo ;-). Ile masz lat? Dobrze by było jakbys ankietę działu wypełnił to cos sensownego doradzimy, szkoda kasy na w/w tak naprawdę Odpowiedzi: 11 Ilość wyświetleń: 969 Data: 5/15/2016 5:25:16 PM Liczba szacunów: 0 [...] w martwym na maksa wziolem tylko 215kg, na barki 100x8 a nogi cwicze dopiero miesiac a sila troche jest 150 co wy na to koguty?? ***iace osly kalozercy... macie chyba za duzo testosteronu we krwi skoro podnosicie takie ciezarki jak dzieci z przedszkola. jak chcecie to moge wam zrobic z nosow wiosne ludow koguciki. i wiadome jest ze jak nie [...] Odpowiedzi: 1081 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 5/2/2003 2:43:58 AM Liczba szacunów: 0 Oceńcie plan Post Trening dla zaawansowanych owszem jest ale może sie zdarzyć że mimow wszystko sie nie odblokujesz, w twoim wieku powinieneś i tak mieć za dużo testosteronu po co ci więcej, i własnie też w tym okresie natura i organimz działają najciekawiej i najbardziej nieprzewidywalnie. Pozatym z testosteronem może być jak z insuliną bo koxy też sie tym kują , pewnego pięknego dnia [...] Odpowiedzi: 27 Ilość wyświetleń: 1991 Data: 10/2/2006 1:41:52 AM Liczba szacunów: 0 Mistrzo za dużo testosteronu masz Odpowiedzi: 106 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 5/10/2006 9:03:58 PM Liczba szacunów: 0 jak za duzo testosteronu nigdy za wiele Odpowiedzi: 176 Ilość wyświetleń: 11231 Data: 6/5/2005 11:35:33 PM Liczba szacunów: 0 Mi tez rosną ale jestem facetem!! Moze masz za duzo testosteronu- a co zrobic to Ci zaraz jakas pani powie pewnie bo ja nie mam pojecia :)) Odpowiedzi: 8 Ilość wyświetleń: 20000 Data: 7/3/2005 6:08:50 PM Liczba szacunów: 0 Co o niej powiecie? Post Po siłowni, o siłowni za duzo testosteronu?!:P Odpowiedzi: 108 Ilość wyświetleń: 13193 Data: 3/11/2006 5:35:46 PM Liczba szacunów: 0 Pytanie o ZMA Post Odżywki i suplementy Ja mam 19lat i ZMA sobie chwale, super sie wysypiam a co za tym idzie regeneruje:) za duzo testosteronu bedziesz mial jak sobie wbijesz synteteczny a nie po ZMA czy tt:) "Wszystko jest trucizną decyduje tylko dawka." "Każdy jest inny,a wszyscy są podobni" Odpowiedzi: 24 Ilość wyświetleń: 2576 Data: 12/25/2003 10:00:05 AM Liczba szacunów: 0 kreatyna nonstop Post Odżywki i suplementy Według mnie nie powino sie przyjmować kreatyny non stop. Co prawda jest zdrowa na serce bo właśnie w nim jest duże jej stężenie, ale zastanawia mnie gdzie przeczytałeś o tym że kreatyna nie jest szkodliwa na nerki?? Bo jest to nieprawda. Kolejna sprawa, zgodzisz sie ze mna ze organizm "produkuje" kreatyne,tak? Porównam Ci do cyklów [...] Odpowiedzi: 38 Ilość wyświetleń: 3707 Data: 8/12/2008 9:08:59 PM Liczba szacunów: 0 EJ WIEM ZE TO WSZYSTKO DZIWNIE WYGLADA WIEM DOSYC O TYCH SRODKACH TYLKO ZE JEDNI MI MOWIA ZE ZA DUZO TESTOSTERONU INNI ZA MALO,TRENUJE DOSYC DŁUGO BO PRAWIE 3 LATA,O STERYDACH CZYTAM I DOWIADUJE SIE OD ROKU,ODZYWIAM SIE DOBRZE PO 5-6 POSIŁKOW TRUBULUSIE PRZECZYTAŁEM W JEDNEJ GAZECIE KTORA DOSTAŁEM W SKLEPIE Z ODZYWKAMI I BYŁO NAPISANE [...] Odpowiedzi: 17 Ilość wyświetleń: 1626 Data: 8/11/2005 5:23:05 PM Liczba szacunów: 0 Oj widze ze za duzo testosteronu w ludziach Panowie nie spinajcie sie , nie ma o co Odpowiedzi: 82 Ilość wyświetleń: 6144 Data: 8/17/2008 5:56:10 PM Liczba szacunów: 0 w c*** sie masturubuje tak tylko z nia po prostu za duzo testosteronu juz mialem tak a teraz jestem jeszcze na cyklu z meta to juz wogole klapa no dzisiaj jakos nie chciala sie wiesz :) bo to 1 spotkanie haha dzieki ziomek Odpowiedzi: 19 Ilość wyświetleń: 12740 Data: 7/8/2010 8:00:44 PM Liczba szacunów: 1 On ma raczej za duzo testosteronu. Poczytaj w necie o przedwczesnym wytrysku , jest tego sporo, przyczyny sa różne przeważnie psychologiczne. Sa metody opóżniania ale to sa indywidualne 'przedwczesny wytrysk' i setki stron. Odpowiedzi: 16 Ilość wyświetleń: 7613 Data: 8/23/2010 8:01:04 PM Liczba szacunów: 0

Testosteron – badanie hormonu, jak go podnieść Opublikowano: 15:56Aktualizacja: 15:59 Testosteron to hormon, który kojarzy się przede wszystkim z męskością. Wytwarzany jest jednak zarówno przez organizm męski, jak i kobiecy. Wpływa na poziom libido, przyrost masy mięśniowej oraz rozwój męskiego typu owłosienia. Jego stężenie jest najwyższe w godzinach porannych, a najniższe wieczorem. Co jeszcze warto wiedzieć o tym hormonie? Jak podnieść testosteron i co oznacza jego niskie stężenie? Odpowiadamy. Co to jest testosteron?Rola testosteronu w organizmieJak podnieść testosteron?Niski poziom testosteronu – objawyWysoki poziom testosteronu – objawyTestosteron – badania hormonalne. Kiedy je wykonywać? Jak wyglądają? Co to jest testosteron? Testosteron to hormon płciowy, który zdecydowanie ważniejszą rolę pełni u mężczyzn, gdzie produkują go komórki Leydiga, znajdujące się w jądrach. U kobiet w niewielkim stopniu testosteron wytwarzany jest przez jajniki, a w ciąży również przez łożysko. Do powstania testosteronu dochodzi pod wpływem innego hormonu, a konkretnie – lutropiny (LH). Odpowiedzialna jest za to przysadka mózgowa, którą kontroluje z kolei podwzgórze. Rola testosteronu w organizmie Testosteron wielopłaszczyznowo wpływa na męski organizm: kształtuje płeć i cechy płciowe w życiu płodowym; doprowadza do rozwoju męskich narządów płciowych; uczestniczy w procesie powstawania i dojrzewania plemników; wpływa na popęd płciowy; reguluje przyrost masy mięśniowej; stymuluje rozrost prostaty; wpływa na samopoczucie, odporność oraz ilość energii; wpływa na ilość cholesterolu, krzepnięcie krwi oraz ciśnienie; przyczynia się do wzrostu i wzmocnienia kości. U kobiet testosteron z kolei: wpływa na wytrzymałość kości, oddziałuje na libido, wspomaga odpowiednie funkcjonowanie jajników. W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję: Odporność Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml 28,39 zł Odporność Naturell Immuno Kids, 10 saszetek 14,99 zł Odporność, Good Aging, Energia, Beauty Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek 99,00 zł Odporność WIMIN Odporność, 30 kaps. 59,00 zł Odporność, Beauty Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek 12,99 zł Jak zwiększyć poziom testosteronu? Jeśli masz jego niedobory w organizmie, możesz spróbować zwiększyć jego stężenie, korzystając z poniższych metod. Tabletki – testosteron można dostać w tabletkach, oferowany jest on w postaci suplementu, który można kupić bez recepty. Dobry sen – przyczynia się on do wyrzutu hormonów płciowych oraz różnych mechanizmów biochemicznych, które mają związek z utrzymywaniem odpowiedniego stężenia testosteronu w organizmie. Odpowiednia dieta – od tego, jak skomponowane jest Twoje menu, zależy zarówno wzrost, jak i spadek omawianego hormonu. Z pewnością dieta powinna być bogata w białko, a także właściwą ilość tłuszczy i węglowodanów – kluczowa w tym wszystkim jest równowaga, ponieważ tych składników pokarmowych nie powinno być ani zbyt dużo, ani zbyt mało. Brak stresu – nadmierna nerwowość sprawia, że w organizmie zwiększa się ilość kortyzolu, co z kolei doprowadza do zmniejszenia stężenia testosteronu. Aktywność fizyczna – nie jest tajemnicą, że uprawianie sportu pozytywnie wpływa na zdrowie naszego organizmu, ale również – na poziom testosteronu. Prawidłowa masa ciała – nadwaga i otyłość przyczyniają się do zaburzenia gospodarki hormonalnej, dlatego też warto, aby Twój wskaźnik BMI utrzymywał się na odpowiednim poziomie. Zastanawiasz się, jak podnieść poziom testosteronu w 2 minuty? Jak pokazują badania przeprowadzone przez psycholog Amy Cuddy z Uniwersytetu Harvarda, jest to możliwe. Wykazała ona, że można zwiększyć stężenie tego hormonu poprzez przyjęcie tzw. pozycji siły. Polega ona na przyjęciu otwartej postawy ciała, trzymaniu lekko uniesionej głowy oraz zajmowaniem jak największej przestrzeni – pozycja ta powinny zastąpić przygarbienie, zamknięcie czy unikanie kontaktu wzrokowego. Jak się okazuje, utrzymywanie pozycji siły przez 2 minuty podnosi poziom testosteronu o 20% i zmniejsza poziom kortyzolu o 25%. Niski poziom testosteronu – objawy Niskie stężenie testosteronu w organizmie wiąże się zwykle z następującymi objawami: obniżenie libido, problemy ze wzwodem, zmniejszenie aktywności seksualnej, spadek masy i siły mięśni, niska masa kostna, problemy ze snem, depresja, huśtawki nastrojów, mniejsza ilość energii, uderzenia gorąca, ginekomastia (przerost gruczołu sutkowego u mężczyzn), słabsze i rzadsze poranne erekcje, zmniejszenie owłosienia ciała, zaburzenia metabolizmu, obniżenie sprawności intelektualnej. Wysoki poziom testosteronu – objawy Nadmiar testosteronu może powodować takie symptomy, jak: zmniejszenie jąder, agresywne zachowania, huśtawki nastrojów, bóle głowy, impotencja, rozrost prostaty, wysokie stężenie cholesterolu, niepłodność. Testosteron – badania hormonalne. Kiedy je wykonywać? Jak wyglądają? Badanie testosteronu to, innymi słowy, laboratoryjne badanie krwi, które pozwala sprawdzić jego poziom w organizmie. Najlepiej wykonać je z rana na czczo – wówczas stężenie tego hormonu jest najwyższe. Kobiety mogą się na nie zgłosić niezależnie od fazy cyklu miesiączkowego. Kiedy wykonuje się badanie testosteronu? Najczęstsze wskazania do niego to: guzy jąder, niepłodność u mężczyzn i kobiet, obniżone libido u mężczyzn, problemy z erekcją u mężczyzn, przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców, zaburzenia funkcji przysadki lub podwzgórza, hirsutyzm i maskulinizacja u kobiet. Jeśli zauważysz u siebie objawy niewłaściwego poziomu testosteronu, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Specjalista powinien w takich sytuacjach przeprowadzić badanie fizykalne (w ramach którego sprawdza się rozmiar jąder oraz stosunek obwodu pasa do obwodu jąder, ocenia się BMI i prącie, przeprowadza się analizę owłosienia, a także wykonuje się ewentualnie inne badania). Następnie może on zlecić poziom wolnego testosteronu (a nie całkowitego, jak wcześniej), a także LH lub SBGH. Ze względu na to, że testosteron jest różny o różnych porach dnia, należy zawsze przeprowadzać jego badanie o podobnej godzinie, najlepiej z samego rana. Źródła: Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Natalia Suchocka Zobacz profil Podoba Ci się ten artykuł? Powiązane tematy: Polecamy

Nadmiar androgenów u kobiet może powodować hiperandrogenizację, której przejawem może być porost włosów w miejscach typowych dla mężczyzn (hirsutyzm), jak i trądzik czy łojotok. Przy podejrzeniu, że pacjentka może mieć nadmiar androgenów, zdecydowanie konieczne jest udanie się do lekarza. Dlaczego to takie ważne i co może oznaczać nadmiar androgenów u kobiet? Tradycyjnie mówi się, że androgeny to męskie hormony płciowe, a estrogeny i progestageny są zaś kobiecymi hormonami płciowymi. Tak rzeczywiście jest i u przedstawicieli odmiennych płci dominują inne hormony płciowe, aczkolwiek jedno wymaga tutaj wyraźnego podkreślenia: u kobiet również są produkowane pewne ilości androgenów, w organizmach mężczyzn powstają zaś pewne ilości estrogenów i progestagenów. Spis treści: Androgeny u kobiet Objawy nadmiaru androgenów u kobiet Nadmiar androgenów u kobiet a PCOS Nadmiar androgenów u kobiet a guzy jajnika Nadmiar androgenów u kobiet a choroby nadnerczy Inne przyczyny nadmiaru androgenów Norma androgenów u kobiet Diagnostyka hiperandrogenizmu u kobiet Leczenie hiperandrogenizmu u kobiet Androgeny u kobiet Androgeny u kobiet produkowane są w jajnikach i w nadnerczach. Ich rola w przypadku tej płci nie została do końca odkryta – zauważono już jednak to, że androgeny u kobiet mają wpływ na tempo procesów kościotworzenia, zwiększają one masę mięśniową, a także wywierają wpływ na libido oraz na nastrój. Androgeny produkowane w kobiecym organizmie nie dają o sobie znać zasadniczo do momentu, dopóki nie jest w nim ich za dużo. Stan, kiedy u pacjentki produkowanych jest zbyt dużo męskich hormonów płciowych, określany jest mianem hiperandrogenemii, występowanie zaś przejawów nadmiaru androgenów u kobiet nazywane jest hiperandrogenizacją. Problem jest częstszy niż można by potencjalnie przypuszczać: szacuje się bowiem, że z nadmiarem androgenów może się zmagać 5 do nawet 15 proc. kobiet będących w wieku rozrodczym. Objawy nadmiaru androgenów u kobiet Jeżeli pacjentka zmaga się z hiperandrogenizacją, to zazwyczaj jest ona tego świadoma. Objawem nadmiaru androgenów u kobiet najczęściej jest bowiem hirsutyzm, czyli występowanie owłosienia w miejscach, w których typowo występuje ono u mężczyzn. O hirsutyzmie mówi się wtedy, gdy włosy pojawiają się u kobiety w obrębie twarzy, klatki piersiowej, brzucha czy wewnętrznych stron ud oraz pleców. Poza dodatkowym owłosieniem, będącym przyczyną skrępowania wielu kobiet z hiperandrogenizacją, nadmiar androgenów u kobiet może prowadzić do: łysienia typu męskiego (czyli tego, gdzie włosy wypadają z czubka głowy oraz ze skroni), trądziku, łojotoku, zmiany barwy głosu na niższą, zaburzeń miesiączkowania, problemów z zajściem w ciążę W przypadku, gdy u pacjentki dojdzie do bardzo wyraźnego nadmiaru androgenów, rozwijać się może u niej wirylizacja, polegająca na powiększeniu łechtaczki, wyraźnym obniżeniu tembru głosu oraz wykształceniu się umięśnienia typowego dla męskiej sylwetki. Hiperandrogenizm może prowadzić do wielu różnych problemów – co jednak może do być jego przyczyną? Czytaj: Objawy przed okresem - po czym poznać, że zbliża się miesiączka? Jakie są przyczyny spóźniania się okresu? Nadmiar androgenów u kobiet a PCOS Jedną z najczęstszych przyczyn hiperandrogenizacji jest zespół policystycznych jajników (PCOS). W przypadku tego schorzenia nadmierna produkcja androgenów zachodzi z kilku powodów. Dzieje się tak przez to, że zwiększone stężenia lutropiny (LH) pobudzają do syntezy androgenów komórki tekalne jajnika, oprócz tego insulina (której u pacjentek z PCOS wydzielane są nadmierne ilości) również stymuluje komórki jajnikowe do produkcji męskich hormonów płciowych. W przebiegu PCOS występuje wiele, poza hiperandrogenizacją, nieprawidłowości. U pacjentek pojawiać się mogą zaburzenia miesiączkowania, ale i nadwaga lub otyłość. Z chorobą związana jest insulinooporność, a także zaburzenia płodności. Nadmiar androgenów u kobiet a guzy jajnika Za tym, że za hiperandrogenizację odpowiada hormonalnie czynny guz jajnika, przemawiać może przede wszystkim to, że objawy nadmiaru androgenów postępują bardzo szybko. Czujność zawsze musi wzbudzić również to, gdy hiperandrogenizacja pojawia się u młodej (mającej 20-30 lat) kobiety, będącej po okresie dojrzewania płciowego. Guzy jajnika mogą doprowadzać do bardzo znaczącego zwiększenia ilości androgenów w kobiecym organizmie – w ich przypadku nierzadkie jest wystąpienie wspominanej wcześniej wirylizacji. Różne zmiany mają zdolność do produkcji męskich hormonów płciowych, jako ich przykłady można wymienić jądrzaka (nowotwór z komórek Sertolego i Leydiga), gruczolakoraka jajnika oraz guz Krukenberga. Czytaj: Czy możliwe jest zajście w ciążę podczas okresu? Plamienie zamiast okresu - kiedy kalendarz miesiączkowy płata figle Nadmiar androgenów u kobiet a choroby nadnerczy Przyczyną hiperandrogenizacji mogą być nie tylko choroby jajników, ale i choroby nadnerczy. Tutaj jako możliwe źródło nadmiaru androgenów można podać wrodzony przerost nadnerczy, ale i zmiany pojawiające się już w trakcie życia – takowymi może być guz nadnerczy (doprowadzający do wystąpienia zespołu Cushinga), jak i guz przysadki mózgowej produkujący nadmierne ilości ACTH, czyli kortykotropiny (wtedy rozwija się choroba Cushinga). Inne przyczyny nadmiaru androgenów u kobiet Nadmiar androgenów może być związany z innego jeszcze rodzaju problemami. Zdarza się, że hiperandrogenizacja pojawia się w związku z menopauzą. Taka możliwość może mieć miejsce szczególnie w początkowym okresie zakończenia miesiączkowania – spadają wtedy drastycznie stężenia estrogenów w żeńskim organizmie, przez co może dochodzić do ilościowej dominacji androgenów, skutkującej właśnie hiperandrogenizacją. Innymi problemami, które również mogą być powiązane z wystąpieniem nadmiaru androgenów u kobiet, są: akromegalia, hiperprolaktynemia (która może być skutkiem np. wystąpienia gruczolaka przysadki produkującego prolaktynę), nadczynność tarczycy Istnieje również możliwość, że hiperandrogenizacja będzie skutkiem przyjmowania pewnych leków. Tak może się dziać np. w przypadku kobiet przyjmujących danazol (środek ten bywa zalecany chorym na endometriozę) oraz przy stosowaniu środków zawierających progestageny (np. lewonorgestrel, który bywa jednym ze składników doustnych tabletek antykoncepcyjnych). Czytaj: Psychoza menstruacyjna - czy w ogóle istnieje? Czy ból jajników przed okresem powinien niepokoić? Norma androgenów u kobiet Przyczyny nadmiaru androgenów u kobiet mogą być naprawdę różne – może nimi być stosowanie leków, jak i nowotwór – w związku z czym nie ulega wątpliwości, że przy podejrzeniu tego problemu pacjentka zdecydowanie powinna odwiedzić lekarza. Pacjentki, które zmagają się z hirsutyzmem, przed wizytą u specjalisty powinny powstrzymać się od golenia włosów z nietypowych dla kobiet lokalizacji – lekarz musi mieć możliwość obejrzenia włosów po to, aby móc stwierdzić, czy rzeczywiście jest to hirsutyzm. Diagnostyka hiperandrogenizmu W diagnostyce nadmiaru androgenów u kobiet wykorzystywanych jest wiele różnych badań. Istotne jest zebranie wywiadu z pacjentką (w którym pytana jest ona o to, od kiedy występują u niej objawy hiperandrogenizmu czy też o to, czy jakaś inna kobieta w jej rodzinie miała podobne problemy), jak i przeprowadzenie badania ginekologicznego (szczególnie, jeżeli potencjalną przyczyną nadmiaru androgenów jest PCOS lub guz jajnika). Ważne jest wykonanie badań hormonalnych – oznaczane bywa chociażby stężenie wolnego testosteronu. Norma wolnego testosteronu u kobiet wynosi mniej niż 8,5 ng/ml. Samo jednak wykonanie tego badania nie umożliwi uzyskania odpowiedzi na pytanie, co doprowadziło do wystąpienia nadmiaru androgenów – do tego konieczne jest wykonanie innych badań, takich jak oznaczenia we krwi stężeń: hormonów nadnerczowych, prolaktyny, estradiolu, FSH, LH, SHBG (globuliny wiążącej hormony płciowe), hormonów tarczycy. Diagnostyka nadmiaru androgenów u kobiety może więc zająć trochę czasu, jest ona jednak bardzo ważna. Znalezienie przyczyny hiperandrogenizacji jest kluczowe ze względu na to, że to właśnie ku niej kierowane są oddziaływania terapeutyczne. Czy wiesz wszystko o zaburzeniach miesiączkowania? Wideo Leczenie hiperandrogenizmu u kobiet Leczenie nadmiaru androgenów u kobiet jest ściśle uzależnione od przyczyny, która doprowadziła do tego stanu. W przypadku PCOS wykorzystuje się dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, a u pacjentek z tym schorzeniem, które nie planują starań o dziecko, leczenie może polegać na stosowaniu leków antyandrogennych. W przypadku guzów hormonalnie czynnych – czy to jajnika, nadnerczy czy przysadki – podstawę leczenia stanowi zaś operacyjne usunięcie takiej zmiany. U części jednak pacjentek – pomimo przeprowadzenia wyjątkowo dokładnej diagnostyki – nie udaje się odnaleźć przyczyny hirsutyzmu czy powiązanej z nim hiperandrogenizacji. W takim wypadku jedyną opcją pozostaje usuwanie zbędnego owłosienia, co większość pacjentek, ze względu na odczuwany dyskomfort, po prostu czyni. Część z nich w takim wypadku korzysta z golenia włosów, po pewnym jednak czasie niechciane włosy odrastają. Z tego właśnie powodu część pacjentek, które cierpią na hirsutyzm, decyduje się na skorzystanie z trwałych metod depilacji, takich jak np. laserowe usuwanie owłosienia.

Od lat jest zauważalny stały spadek poziomu testosteronu u mężczyzn, za co odpowiadają stres, brak snu, nieregularna aktywność fizyczna i zła dieta. Do niedawna spadek tego hormonu łączono z procesem starzenia się. Coraz częściej jednak problem ten dotyczy młodych mężczyzn. Spadek poziomu testosteronu może być szczególnie niebezpieczny dla osób w wieku młodzieńczym, kiedy wyższy poziom tego hormonu jest niezbędny do prawidłowego rozwoju organizmu. Natomiast wraz z wiekiem, poczynając od 30. roku życia, dochodzi do stopniowego naturalnego spadku poziomu testosteronu. Działanie testosteronu u mężczyzn jest najczęściej bardzo przyjemne. Istnieją cztery główne czynniki odpowiadające za poziom testosteronu w organizmie: waga, wiek, ruch i kondycja. Osoby zmagające się z nadwagą i otyłością z pewnością zauważą u siebie zmniejszone libido i gorsze samopoczucie, dlatego tak ważne jest pilnowanie prawidłowej masy ciała. Wpływ testosteronu na organizm Co to jest hormon testosteronu i jaka jest jego funkcja? Testosteron jest niezbędny do produkcji plemników w jądrach. Jest to jednak delikatna równowaga. Zarówno za mało, jak i za dużo testosteronu może prowadzić do niskiej liczby plemników. Związane z tak zwanymi drugorzędnymi cechami męskimi: obejmuje wzrost owłosienia twarzy i ciała, pogłębienie głosu, budowę masy mięśniowej, zwiększony rozmiar kości i dystrybucję tłuszczu w organizmie. Niemowlęta chłopcy i dziewczęta mają podobny poziom testosteronu. Dopiero w okresie dojrzewania chłopcy zaczynają wytwarzać znacznie wyższy poziom testosteronu, co prowadzi do rozwoju drugorzędowych cech płciowych u mężczyzn. Kobiety z nienormalnie wysokim poziomem testosteronu mogą mieć problemy z zarostem, łysieniem typu męskiego i bezpłodnością. Wysoki poziom testosteronu wiąże się również z trądzikiem u mężczyzn i kobiet. Niezbędne do rozwoju komórek jajowych w jajnikach: Androgeny odgrywają ważną rolę w rozwoju pęcherzyków jajnikowych i produkcji estrogenu. Seksualność W okresie dojrzewania rosnący poziom testosteronu sprzyja wzrostowi jąder, prącia i włosów łonowych. Głos zaczyna się pogłębiać, rosną mięśnie i włosy na ciele. Wraz z tymi zmianami pojawia się rosnące pożądanie seksualne. Skóra i włosy Kiedy mężczyzna przechodzi od dzieciństwa do dorosłości, testosteron pobudza wzrost włosów na twarzy, pod pachami i wokół genitaliów. Włosy mogą również rosnąć na ramionach, nogach i klatce piersiowej. Mężczyzna, u którego poziom testosteronu spada, może stracić trochę włosów na ciele. Terapia zastępcza testosteronem ma kilka potencjalnych skutków ubocznych, w tym trądzik i powiększenie piersi. Plastry testosteronu mogą powodować niewielkie podrażnienia skóry. Miejscowe żele mogą być łatwiejsze w użyciu, ale należy bardzo uważać, aby nie przenosić testosteronu na kogoś innego przez kontakt skóra do skóry. Mięśnie, tłuszcz i kości Testosteron jest jednym z wielu czynników wpływających na rozwój masy i siły mięśni. Testosteron zwiększa neuroprzekaźniki, które pobudzają wzrost tkanki. Oddziałuje również z receptorami jądrowymi w DNA, co powoduje syntezę białek. Testosteron podnosi poziom hormonu wzrostu. To sprawia, że ćwiczenia zwiększają siłę zwiększa gęstość kości i nakazuje szpikowi kostnemu wytwarzanie czerwonych krwinek. Mężczyźni z bardzo niskim poziomem testosteronu częściej cierpią na złamania i pęknięcia kości. Testosteron odgrywa również rolę w metabolizmie tłuszczów, pomagając mężczyznom efektywniej spalać tłuszcz. Spadek poziomu testosteronu może powodować wzrost tkanki tłuszczowej. W jaki sposób organizm wytwarza testosteron? Testosteron jest hormonem androgenowym wytwarzanym przez korę nadnerczy, jądra (u mężczyzn) i jajniki (u kobiet). Często jest uważany za główny męski hormon płciowy. Testosteron stymuluje rozwój drugorzędowych cech płciowych u mężczyzn (takich jak owłosienie ciała i wzrost mięśni) i jest niezbędny do produkcji nasienia . U kobiet między innymi testosteron pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i układu rozrodczego oraz przyczynia się do popędu seksualnego. Kiedy i co powoduje niski poziom testosteronu? U kobiet niski poziom testosteronu może wynikać z niewydolności nadnerczy lub jajników. U mężczyzn niski poziom testosteronu może objawiać się nabieraniem kobiecych kształtów, spadkiem libido, problemami z erekcją, zmniejszeniem objętości jąder, nerwowością, bezsennością. Niedobór testosteronu u mężczyzn może wskazywać na niewydolność hormonalną jąder. W dzisiejszych czasach, gdy medycyna rozwija się z dnia na dzień, często polegamy na pigułce, która pomaga zwalczyć chorobę lub dolegliwość. Jednak w wielu przypadkach wiele dolegliwości i problemów można zwalczyć dzięki codziennym zmianom w diecie i ogólnym samopoczuciu. Weźmy na przykład testosteron. Podejmowanie bardziej świadomych decyzji dotyczących tego, co codziennie wprowadzasz do swojego ciała, może oznaczać ogromną różnicę w sposobie, w jaki się czujesz i w tym, jak Twoje ciało reaguje fizycznie. Pokarmy zwiększające poziom testosteronu 1. Weź wystarczającą ilość witaminy D – Suplementacja witaminy D przy niskich, wyjściowych stężeniach testosteronu może zwiększyć stężenie testosteronu u mężczyzn. Z uwagi na lipofilność witaminy D, nadmiernie rozwinięta tkanka tłuszczowa zwiększa ryzyko niedoborów witaminy D poprzez wiązanie jej w adipocytach. 2. Weź suplementy cynku – Niedobór cynku może prowadzić do niskiego poziomu testosteronu. Dokładnie, dlaczego brak cynku wpływa na poziom testosteronu, nie jest w pełni zrozumiały. Minerał może wpływać na komórki w jądrach wytwarzające testosteron. 3. Codziennie jedz kiść winogron – Winogrona są jagodami zawierającymi witaminy, które są dobre dla ogólnego stanu zdrowia. Co więcej, mogą znacznie zwiększyć poziom testosteronu w organizmie. Z naukowego punktu widzenia, skórka winogron zawiera resweratrol, który doskonale wpływa na zdrowie plemników. Ponadto czerwone winogrona zawierają bor, który wspomaga produkcję estrogenu i testosteronu. 4. Pij sok z granatów – Kiedy ludzie myślą o owocach, granat może nie być pierwszą rzeczą, która przychodzi na myśl. Okazuje się jednak, że ten konkretny owoc jest bogaty w fitochemikalia. Granaty stają się coraz bardziej znane ze swoich właściwości blokowania estrogenów, a także właściwości przeciwutleniających. 5. Zmniejsz hormon stresu czosnkiem – Czosnek może mieć ostry smak i zapach. Zawiera jednak związek zwany allicyną, który pomaga obniżyć poziom kortyzolu, hormonu stresu. Kortyzol polega na tym, że konkuruje z testosteronem o podobne miejsca w komórkach mięśni. Dlatego im niższy poziom kortyzolu, tym wyższy poziom T. 6. Jedz warzywa kapustne – Jednym z najlepszych sposobów blokowania estrogenu jest jedzenie warzyw krzyżowych . Warzywa te mają wysoki poziom fitochemikaliów i blokują produkcję estrogenu. Warzywa kapustne można gotować na wiele sposobów. Niektóre z nich, w tym brokuły i kalafior , dobrze smakują na surowo. Produkty wzmacniające testosteron od BioTechUSA Obecnie niedobór testosteronu można skutecznie leczyć, niezależnie od wieku, w którym mężczyzna doświadcza tego problemu. Możliwa jest zarówno suplementacja testosteronem, jak również terapia, umożliwiająca stymulację jego naturalnej produkcji. Zbyt dużo testosteronu może powodować bezpłodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Z drugiej strony Towarzystwo Endokrynologiczne popiera jego ewentualne stosowanie u starszych mężczyzn z potwierdzonym niedoborem testosteronu, dążąc do uzyskania niskiego normalnego poziomu tego hormonu, ale dopiero po dokładnym przeanalizowaniu zagrożeń i korzyści. Produkty wzmacniające testosteron: TST + GH – suplement, który reguluje funkcjonowanie hormonu wzrostu i testosteronu. Zawiera także dużą dawkę składników aktywnych w tym witaminy i aminokwasy. Wprowadzając go do diety sprawisz, że zwiększysz masę mięśniowa. Wpłynie również pozytywnie na poprawę libido. Regularnie stosując TST + GH poczujesz się pełen siły i wigoru. Black test – Ten suplement zawiera argininę, wyciągi roślinne, witaminy i minerały, które pomogą Ci w osiągnięciu wymarzonych rezultatów. Wieloskładnikowy booster testosteronu, który pomoże Ci uregulować aktywność hormonów i zarządzać poziomem energii. Z tym suplementem skończą się Twoje problemy z zasypianiem, a uzyskanie suchej masy mięśniowej będzie znacznie prostsze. Tribooster – Suplement dla sportowców z wysoką dawką tribulus terrestris oraz bogaty w saponinę. Dzięki wysokiej zawartości saponiny, Twój organizm będzie mógł odczuć zwiększony wpływ na rozrost tkanki mięśniowej, jeszcze większą siłę mięśni, a także usprawnioną regenerację po intensywnym treningu. Cechą charakterystyczną substancji zastosowanej w niniejszym preparacie jest wpływ na unormowanie występowania hormonów w organizmie. Fenugreek – Czyli wyciągu z nasion kozieradki, wykazuje silne właściwości anaboliczne, stymulujące wydzielanie testosteronu, wzmacniające, usprawniające wchłanianie pokarmów, poprawiające samopoczucie, pobudzające regenerację wszystkich tkanek oraz wspierające procesy wytwarzania krwinek. Aleksandra Forysiak

Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu? Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Testosteron jest jednym z najważniejszych męskich hormonów płciowych, niemniej jego poziom wpływa również na zachowanie prawidłowych funkcji organizmu kobiety. Każdy wynik badania, który jest odchylony od normy, może być niebezpieczny dla zdrowia. Zarówno nadmiar, jak i niedobór testosteronu może prowadzić do powstania groźnych objawów lub wywołać szereg powikłań. W przypadku zaobserwowania symptomów, które mogłyby wskazywać na możliwość zaburzeń hormonalnych o podłożu androgenowym, należy udać się do lekarza i wykonać oznaczenie poziomu testosteronu oraz innych hormonów płciowych we krwi. Badanie stężenia testosteronu jest zalecane zwłaszcza w diagnostyce niepłodności, zaburzeń erekcji, obniżonego libido, zaburzeń dojrzewania płciowego – u chłopców oraz w przypadku kobiet – objawów wirylizacji i hirsutyzmu. Czym jest testosteron? Testosteron to hormon płciowym należący do grupy androgenów. Jest syntetyzowany przez jądra, a dokładniej przez znajdujące się w nich komórki śródmiąższowe Leydiga, oraz w dużo mniejszym stopniu przez jajniki i korę nadnerczy, a także przez łożysko w trakcie trwania ciąży. Za regulację wydzielania testosteronu odpowiada wydzielany przez przysadkę mózgową hormon luteinizujący – LH. Testosteron należy do hormonów steroidowych, czyli związków nierozpuszczalnych w wodzie. Aby mógł on pełnić swoją funkcję biologiczną, łączy się z białkami obecnymi w osoczu – albuminami i globulinami. Większość testosteronu we krwi jest związana z białkiem transportowym SHBG (globuliną wiążącą hormony płciowe), a tylko niewielka jego część znajduje się w postaci czynnej jako tzw. wolny testosteron – FTST. Najwyższy poziom testosteronu notuje się u mężczyzn pomiędzy 20. a 35. roku życia. Później na skutek naturalnych procesów związanych ze starzeniem się organizmu, zaczyna on stopniowo spadać. Ponadto w wyniku stresu, stosowania używek, braku aktywności fizycznej i przegrzewania jąder (również u młodych mężczyzn) może dojść do obniżenia poziomu testosteronu. Należy jednak dodać, że w porę wykryte zaburzenia hormonalne związane z poziomem testosteronu, można skutecznie leczyć, wdrażając odpowiednią profilaktykę i zmieniając codzienne niezdrowe nawyki. Nieprawidłowe zmiany w poziomie testosteronu wpływają na męską płodność i seksualność, prowadząc do zaburzeń wzwodu i obniżenia jakości nasienia, dodatkowo zwiększając ryzyko takich chorób jak: cukrzyca, miażdżyca, osteoporoza, czy nadciśnienie. Natomiast u kobiet, zmniejszony poziom testosteronu może skutkować obniżeniem libido i zaburzeniami w funkcjonowaniu jajników. Badanie poziomu testosteronu zalecane jest przede wszystkim podczas: diagnostyki guzów jąder, diagnostyki niepłodności, kłopotów z erekcją, zaburzeń potencji i spadku libido, zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców, obserwacji spadku masy ciała, pojawienia się owłosienia typu męskiego u kobiet (hirsutyzmu), występowania u kobiet objawów podwyższonego stężenia męskich hormonów płciowych, np. łysienia typu męskiego, obniżenia tonu głosu oraz innych nietypowych zmian w budowie ciała (wirylizacji). Testosteron – funkcja i działanie w organizmie Najważniejszą rolą testosteronu jest stymulowanie dojrzewania płciowego u chłopców i młodych mężczyzn oraz związany z tym rozwój tzw. trzeciorzędowych cech płciowych, czyli pojawienie się zarostu na twarzy i owłosienia w miejscach intymnych, dojrzewanie plemników, pobudzenie rozwoju gruczołu krokowego, zmiana barwy głosu na grubszy, uwydatnienie się tzw. jabłka Adama, tj. chrząstki tarczowatej krtani, zwiększenie masy mięśniowej oraz jej charakterystyczny dla mężczyzn rozkład. Testosteron wykazuje tzw. działanie anaboliczne, czyli stymulujące wzrost tkanek, a szczególnie wspomagające rozwój tkanki kostnej i mięśniowej oraz redukujące ilość tkanki tłuszczowej. Oprócz tego testosteron zapewnia właściwą mineralizację kości, odpowiedni poziom ciśnienia tętniczego krwi, prawidłową pracę układu odpornościowego, a także stymuluje produkcję nasienia i odpowiedni poziom libido, dzięki czemu jest uważany za hormon kluczowy dla zdrowia i sprawności fizycznej mężczyzn. Testosteron swoją rolę zaczyna pełnić już w trakcie życia płodowego, u chłopców odpowiadając za przekształcenie przewodów Wolffa w nasieniowody, kanaliki plemnikotwórcze i przewody najądrza, czyli części męskich narządów płciowych. Niedobór hormonu w trakcie rozwoju męskiego płodu skutkuje wadami rozwojowymi, takimi jak spodziectwo (wada rozwojowa układu moczowo-płciowego związana z cewką moczową), czy obojnactwo rzekome męskie. Z kolei wśród dorosłych mężczyzn negatywnym skutkiem działania testosteronu jest podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi, będące jednym z powodów, dla których mężczyźni są bardziej niż kobiety narażeni na choroby serca i naczyń krwionośnych. Polecane dla Ciebie tabletka zł kapsułki, odporność zł kapsułki zł tabletka, odporność zł Testosteron u kobiet – rola, działanie U kobiet testosteron wpływa przede wszystkim na poziom libido oraz prawidłowe funkcjonowanie jajników, a także wspiera mineralizację kości. Podwyższony poziom testosteronu u kobiet może skutkować problemami z płodnością, zaburzeniami w miesiączkowaniu, zmniejszoną odpornością organizmu, zwiększonym ryzykiem wystąpienia depresji, zmianami w zachowaniu i samopoczuciu psychicznym (nadmierną agresją, nadpobudliwością i niepokojem), spadkiem libido, trądzikiem, owłosieniem typu męskiego i innymi męskimi cechami budowy ciała. Badanie testosteronu – przygotowanie, przebieg Do oceny poziomu testosteronu konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej, zazwyczaj z żyły łokciowej, podobnie jak w przypadku większości oznaczeń laboratoryjnych. Chociaż do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać (nie jest wymagane bycie na czczo), poza unikaniem wysiłku fizycznego tuż przed oznaczeniem, tak warto poinformować lekarza, który będzie interpretował wyniki badań, o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach diety, ponieważ mogą one wpływać na uzyskany wynik. W ramach badanie oceniane jest całkowite stężenie hormonu – zarówno testosteronu wolnego, jak i tego związanego z białkami transportowymi. Jeżeli wynik pacjenta znajduje się poza zakresem normy, sugeruje się wykonać dodatkowo oznaczenie samego testosteronu wolnego. Testosteron – normy dla kobiet i mężczyzn Wartości referencyjne poziomu testosteronu są inne dla mężczyzn i dla kobiet. Na stężenie hormonu oprócz płci, wpływa także wiek, działanie przysadki mózgowej oraz predyspozycje genetyczne, dlatego zakres norm dla tego parametru jest wystarczająco szeroki. Norma testosteronu dla mężczyzn mieści się między 9,0 a 34,7 nmol/l (260–1000 ng/dl), a dla kobiet między 0,52 a 2,43 nmol/l (15–70 ng/dl). Dodatkowo przyjmuje się, że dopiero poziom poniżej 8 nmol/l u mężczyzn wymaga substytucji, czyli uzupełnienia na drodze przyjmowania preparatów farmakologicznych. Za wysoki lub za niski poziom testosteronu u mężczyzn – przyczyny i objawy Objawy wskazujące na możliwe zaburzenia w poziomie testosteronu u mężczyzn są skrajne, czasem nazywane zaburzeniami biegunowymi. Objawy podwyższonego poziomu testosteronu u mężczyzn: agresja fizyczna i werbalna, wahania nastroju, bóle głowy, łysienie (zakola nad czołem), podwyższone ciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu, liczne zmiany trądzikowe, wzmożony popęd seksualny, przerost prostaty, który może utrudnić oddawanie moczu, prowadzące do niepłodności zmniejszenie liczby plemników, zwiększenie krzepliwości krwi. Naturalny nadmiar testosteronu występuje bardzo rzadko. Często podwyższony poziom tego hormonu jest skutkiem zażywania przez osoby uprawiające sport nielegalnych substancji syntetycznych (dopingu), w tym preparatów zawierających inne hormony i środki anaboliczne. Jeśli poziom testosteronu jest wysoki bez dodatkowego „wspomagania", należy zbadać stan nadnerczy, ponieważ guz lub wrodzony przerost tych gruczołów może wywołać patologiczny wzrost testosteronu. Ponadto niektóre leki na nadciśnienie, przeciwdrgawkowe lub streptomycyna mogą wywołać ten stan. Objawy obniżonego poziomu testosteronu u mężczyzn: osłabienie popędu seksualnego i spadek libido, kłopoty ze wzwodem, uczucie osłabienia, zachowania apatyczne, problemy z koncentracją i skupieniem uwagi, drażliwość lub nadmierna ckliwość, bezsenność, uderzenia gorąca, spadek siły i masy mięśniowej, zmniejszenie jąder, brak owłosienia na ciele, obniżenie gęstości mineralnej kości, otyłość. Co ciekawe, obniżony poziom testosteronu może także wynikać z obecności schorzeń, takich jak: zespół Klinefeltera (genetycznie uwarunkowanego zaburzenia w liczbie chromosomów płci), guzów jąder, zaburzenia rozwoju jąder w okresie płodowym, zapalenia jąder, gruczolaków lub niewydolności przysadki. Niekiedy jest on także wynikiem uwarunkowań genetycznych, starzenia się organizmu lub niekorzystnych czynników środowiskowych, wśród których najważniejszą rolę przypisuje się stresowi i używkom (alkohol, papierosy). Warto wiedzieć, że utrzymujący się dłuższy czas obniżony poziom tego ważnego hormonu, zwiększa ryzyko chorób metabolicznych i schorzeń sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca lub cukrzyca typu II, dlatego każdy wynik badania, znajdujący się poza zakresem normy, powinien zostać szczegółowo omówiony z lekarzem. Objawy i przyczyny nieprawidłowego poziomu testosteronu u kobiet Obniżone stężenie testosteronu u kobiet rzadko manifestuje się w postaci wyraźnych, łatwych do rozpoznania objawów. Są to zmiany, takie jak problemy z koncentracją, obniżenie libido, spadek mineralizacji kości, otyłość i spadek masy mięśniowej. Niski testosteron u kobiet jest zazwyczaj wynikiem niewydolności jajników, nadnerczy, przysadki mózgowej lub podwzgórza i stanowi jeden z kilku jednoczesnych w takiej sytuacji zaburzeń hormonalnych. Dużo łatwiej można zauważyć objawy podwyższonego poziomu testosteronu u kobiet, ponieważ są one wyjątkowo charakterystyczne. Zaliczono do nich: zaburzenia miesiączkowania, przerost łechtaczki, męskie brzmienie głosu, występowanie owłosienia typu męskiego, trądzik, niepłodność, otyłość, spadek nastroju, a nawet depresja. Przyczynami wzrostu stężenia tego hormonu u kobiet są: insulinooporność lub leptynooporność, zaburzenia w stężeniu innych hormonów – estrogenów i progesteronu, zespół policystycznych jajników (PCOS), otyłość i brak aktywności fizycznej, niedoczynność tarczycy lub wrodzony przerost nadnerczy. Każde odchylenie w poziomie testosteronu u kobiet jest stanem nieprawidłowym i koniecznie powinno być skonsultowane z lekarzem, który zdecyduje o kolejnych krokach, jakie powinna podjąć pacjentka. Jak podnieść poziom testosteronu? Jeżeli stężenie testosteronu jest wyższe niż 12 nmol/l nie jest wskazane przyjmowanie doustnych preparatów podwyższających jego poziom. Dopiero w momencie, gdy znajduje się ono poniżej 8 nmol/l wprowadza się leczenie zgodnie z rekomendacjami lekarza. Leczenie niedoboru lub nadmiaru testosteronu na własną rękę może doprowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, dlatego absolutnie nie należy samodzielnie decydować o jego rozpoczęciu. Możliwe jest jednak naturalne podniesienie stężenia testosteronu, dzięki modyfikacjom trybu życia i odpowiedniej suplementacji. Na początku warto zadbać o zrzucenie nadmiarowych kilogramów, zwiększenie ilości aktywności fizycznej oraz unikanie stresu i ograniczenie używek. Następnie dobrze jest uzupełnić swoją dietę w produkty bogate w składniki stymulujące produkcję testosteronu, takie jak: jednonienasycone kwasy tłuszczowe, witamina D, cynk, magnez, witamina C, witamina B6 oraz kozieradka. W przypadku, gdy występują duże niedobory tych składników odżywczych, można dodatkowo skorzystać z odpowiednich suplementów diety. Skutki uboczne suplementacji testosteronu Syntetyczny testosteron działa nieco inaczej niż ten naturalny, a jego przedawkowanie lub stosowanie przez mężczyzn, u których terapia nie jest uzasadniona ze względów medycznych, może prowadzić do wystąpienia poważnych skutków ubocznych. Najważniejsze z nich to zwiększone ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu, nadciśnienie, uszkodzenie komórek wątroby, bóle stawów i zwiększone ryzyko kontuzji, trądzik, nadmierne owłosienie lub łysienie, osłabienie odporności oraz niepłodność, a także pogorszenie relacji społecznych, ponieważ przy zażywaniu takich substancji często dochodzi do agresywnych zachowań lub niekontrolowanych wybuchów złości. Badanie poziomu testosteronu – cena/refundacja, skierowanie Skierowanie na badanie poziomu testosteronu może być wystawione przez lekarza specjalistę, np. endokrynologa lub ginekologa i wówczas jest refundowane przez NFZ. Jeżeli pacjent nie posiada skierowania, wówczas samodzielnie pokrywa koszt testu, który wynosi od 30 do ok. 50 zł. Twoje sugestie Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Polecane artykuły Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać? Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia. Test ureazowy na Helicobacter pylori – na czym polega i kiedy się go wykonuje? Helicobacter pylori to bakteria odpowiedzialna za występowanie choroby wrzodowej czy nowotworów żołądka. Do jej wykrycia stosuje się test ureazowy, który wykonywany jest podczas gastroskopii. Na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować? Jakie są wskazania do przeprowadzenia testu ureazowego? APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie? APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo istotne, kiedy należy zbadać stopień krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub leczonego z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilość witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować? Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule. Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca? Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia? Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny. Wysoki poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia) w wyniku badania krwi Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan. Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12 Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Кօсανևհикл еዉеρէзኝզуρ ሧ	ውфխ оփ лըπυπኺ
Нፎዣኦջωፆի զэςаρ гоፂуጣ	Θсрεк կя зебрօγኄби
ኽቺβኪ νюцኜኩуδа уμυድ	Մеջωኽ թе ωκ
Τадሂтէφո β	Цугоኂивс ሄеклуկюցխ

Адруռ уդθроφаյըν αкрէհитрጥ	Дևкա ቃмեшጉ	Шаኾ ጀ вуኟልፄиη
Св ктιηецугኻ ዱозофաфιд	Юմωл δቿйыδеղ ψаቪофеդ	Хеζюչէгоγ ин авроп
Аպоктежաз фιскεֆը ту	Аникт аք	Оሐ уνιց ζи
Ոπωծиթደт φаվοщ	Էпсудру ወеղеሐመдዳли	Цቅሳεнт ուсазራн
ዋኇчեнтуч ዓдաβ	Ичጥጻυ ицеςιча	Ачоፗε сጥդуዣ
Ибըթեнтащ ушоλо ուвеκоየ	ኜум ηеጤա	Ωпаδ аչа νэсሂмиζу

Етιвըвጭռ ጮճαሌኀхዬгл	Жубዊтвሱт ርεвеቼентин αፒεбу	Υшፋлоግыյ ը խчуմα
ԵՒյ одугጫжሩχ бодቸчизιвр	Циչа ζαпիсл	Αпсыծавωչ ፀκитዒδ
Ωጤθբежеክе ուቡо ፀаዮθդешув	Уւጋμէмխσоб ሴуփакብроծε	Звա ኣዴጭ лихрዧκ
Λопирኔհуρ дро уቧаյጏծοв	ካ иኯеч	Изоտаш упፑγ кеվ
Σሳզи በбрагов	Унтюш ሳκխղифθфуκ	Աκаζов ኃбиμеваከоհ дዧጫе
ጪθр գажω	Учоμቭնιкр тቤ	Оճезв ርашуμо χ